Trein en bus, wandelen en weer, en van die hobby's meer
21-12-2007
21 december 2007
Ik gooi bijna nooit iets weg, en zo heb ik ook nog zo'n 30 jaargangen van het tijdschrift dat Vakantiegenoegens aan zijn leden toestuurt, in al die jaren onder wisselende namen. In september 1990 heette het nog gewoon Info-Vakantiegenoegens, en daarin vond ik een wandeling in Wechelderzande met de veelbelovende naam "Op stap in de gordel der smaragden". En inderdaad, deze iets meer dan 10 kilometer lange wandeling, voert je langs een gordel van onverharde boswegen (TWQ 72 %), die er vandaag door de aanvriezende mist bepaald betoverend uitzien. Alleen begin en einde lopen door de onvermijdelijke bewoning, en op het einde is er zelfs sprake van het syndroom van vakantiehuisjes en campings. Maar toch is het een aangename tocht geworden, in een aangenaam mistig en koud winterweer.
Dat laatste behoort niet bepaald tot de favorieten van de NMBS, en in Halle is er alvast iets te beleven: de IC 1929 staat met minstens 20 minuten vertraging op spoor 5 - blijkbaar is er een probleem op lijn 94 naar Doornik. Ik vermoed - maar verbeter me als ik fout ben - dat de trein op tegenspoor moet en dat zoiets vanaf spoor 5 onmogelijk is. Feit is dat de trein terugrijdt richting Brussel, en dat zoiets vermoedelijk als bedoeling heeft de trein het tegenspoor op te sturen. Gelukkig gaan wij de andere richting uit, richting Brussel dus, en alles lijkt niet eens zo slecht te verlopen. Toch worden we getrakteerd op een extra portie ochtendgymnastiek, want "onze" 3707, die normaal op spoor 4 binnenkomt, wordt aangekondigd op spoor 5 (nog altijd bezet door de 1929). Net als iedereen op perron 5 is gearriveerd (trapje-op, trapje-af) wordt hij opnieuw op zijn gewone spoor 4 aangekondigd. Nogmaals trapje-op, trapje-af, dus. De reacties variëren tussen gelaten en cynisch. De 3707 bestaat uit 2 ms 96, één minder dan normaal, en dat merk je. [De ms 96 die nu opnieuw massaal op de IC Knokke/Blankenberge - Tongeren ingezet worden, moeten érgens gevonden worden.] Het plaatsaanbod is op het randje af. We zitten in ms 551. De trein vertrekt met 6 minuten vertraging, en in Brussel-Zuid is die opgelopen tot 7 minuten, geen probleem, want we willen de Amsterdammer nemen van 9:15. In loc 1184, die deze trein zal slepen is er vermoedelijk een probleem met de verwarming, want als de trein aan het perron komt, stappen 2 depanneerders uit, en de bestuurder voelt nog even of er wel echt verwarmde lucht in de cabine komt. Het eerste rijtuig achter de loc is de 50 84 10 70 376 van de NS, en daar installeren we ons in een stiltecoupé. De trein rijdt op tijd tot net voor Berchem. Daar gaat het even wat stroever, zodat we Antwerpen-Centraal -2 bereiken met 3 minuten vertraging. Geen tijd meer om snelbus 416 aan het Rooseveltplein te nemen, maar aan perron 1 van het Astridplein geraken we nog ruimschoots op tijd. Een blik op het vertrekbord leert ons dat een bus van lijn 501 met 80 minuten vertraging rijdt! Dan is onze bus gelukkig stipter: ab 4801, een gelede Van Hool New AG300 van stelplaats Turnhout, zet ons na de vervelende maar snelle rit over de autoweg stipt op tijd af in Wechelderzande dat we zoals voorzien om 10:44 bereiken.
Voor de terugweg geven de planners een bijna onmogelijke verbinding met 7 minuten overstaptijd in Antwerpen. Al van bij het vertrek in Wechelderzande krijg ik gelijk: de bus (ab 3993 - een Jonckheere Transit G, opnieuw van stelplaats Turnhout) pikt ons op met 14 minuten vertraging - eigenaardig toch, zo pal in de namiddag - en alhoewel we aan de Turnhoutsepoort al 5 minuten vertraging hebben ingelopen, loopt de vertraging op de Turnhoutsebaan opnieuw op tot 12 minuten. Plan-B, dus: erg is dat niet. In plaats van de Amsterdammer nemen we de IC naar Brussel - Charleroi en die staat klaar op niveau -2. Loc 2739 sleept M6'en - wij zitten in 61008. We kopen een zakje truffels van de actie Fair Trains/Oxfam, onze goede daad van vandaag. De trein rijdt Brussel-Noord zelfs wat te vroeg binnen, en dan wordt het zoeken naar P8511 naar Doornik van 16:06. Eigenaardig genoeg staat deze trein niet geafficheerd op de tv-schermen of op de vertrekstaten in de grote hal van Brussel-Noord. Wel staat er een P-trein naar Doornik om 16:12, die dan weer niet op de gele affiches staat, want daar is er nog altijd een 8511 voorzien om 16:06. Aan de inlichtingen staan 4 mensen voor me: een meisje moet naar Etterbeek, de drie anderen willen uitleg over die P-trein naar Doornik. Blijkbaar is dit een wijziging die vandaag intreedt. Ik wil weten of deze trein die is van 16:06 en of hij nog altijd in Halle stopt. De dame is alert en duidelijk: geen probleem. Het is zowaar loc 2505 die onze P-trein sleept. We zitten in rijtuig 51004, een zalig warme M4, met een gezellige 3/4 bezetting. In Brussel-Centraal staat nog altijd het oude vertrekuur aangekondigd, in Noord en Zuid is het aangepast. In Kapellekerk wordt niet meer gestopt. De trein bereikt Halle om 16:32 - ik vermoed dat dit stipt op tijd is. Thuis probeer ik de nieuwe dienstregeling uit de planner te toveren, maar ARI geeft nog altijd de oude. Wij zijn er vandaag weer in geslaagd om OV en wandelen te combineren, en wat meer is: ongeveer zoals we het vooraf gepland hadden. (Trein)ervaring is van onschatbare waarde, als het allemaal wat stroever dan normaal verloopt, al viel het vandaag al bij al nog goed mee.
"Groot wandelboek Vlaanderen" is een van de klassiekers van Lannoo's "Dicht-bij-Huisgidsen" en vandaag staat er dan ook een wandeling uit de versie van 2004 op het programma, meer bepaald in Zoutleeuw. De wandeling heet "Cultuur en Natuur langs de Gete", en ja, vooral dat laatste wordt ons in overvloed aangeboden in deze iets meer dan 18 km lange wandeling. Cultuur is dan weer wat anders: Zoutleeuw mag dan een mooie markt hebben (met o.a. de Lakenhalle), maar het is mijn derde bezoek aan dit stadje en ik ben er nog nooit in geslaagd om de nochtans bekende kerk te bezoeken. Als al die mannelijke en vrouwelijke kwezels nu eens gewoon op zaterdag en zondag de beschikbare teksten in de Eucharistie zouden gebruiken, in plaats van zelf van die wollige, zelfs lullige teksten te schrijven, dan zouden ze in hun vrijgekomen tijd misschien kunnen fungeren als suppoost voor al die mooie kerken, waar je nu als gelovige maar al te vaak buiten moet blijven. Bos en Budingen bieden al evenzeer gesloten kerkgebouwen, trouwens... Gelukkig is er de natuur: die wordt voor een groot stuk ingevuld door de Kleine en de Grote Gete - in Budingen zie je zelfs samenvloeien, en ook de Vloedgracht en de 's-Hertogengracht zijn meer dan interessante waterlopen, die het geweld van de beide Getes moeten indijken. Neem daar nog Het Vinne bij, waar het water zijn eeuwenoude rechten weer heeft opgeëist, en je krijgt een zeer aangename, interessante en rustige wandeling, met een TWQ van 73 %. Alleen de confrontatie met een agressieve hond net voor Budingen, zal ons nog een tijdje heugen, al deed de Dazzer wonderbare diensten....
Als we om 7:55 de P-trein 7574 naar Brussel-Zuid nemen (die sinds 9 december doorrijdt als IR naar Essen), lijkt niets er op te wijzen dat de ochtendspits goed in het honderd aan het lopen is. In Halle komen de treinen van lijn 96 (uit Mons) vlot en zo goed als stipt door, op lijn 94 (uit Edingen) zijn er wat kleine vertragingen, maar erg lijkt het niet. Onze 7574 (loc 2147 - rijtuig 51014) heeft vijf minuten vertraging, en ondanks enige hapering is zijn vertraging in Brussel-Zuid nauwelijks toegenomen: 6 minuten. Er staan wat treinen in het rood, maar erg lijkt het niet: onze 1707 (de IC Quiévrain - Liège) heeft zo te zien zelfs helemaal geen vertraging. Toch is het verdacht dat "zijn" spoor 3 ingenomen wordt door een TGV. Tegen 8:25 aan is er maar een trein meer die niet in het rood staat: de 1707. Dat komt omdat die ondertussen aangekondigd is met een onbepaalde vertraging als gevolg van tractieproblemen. Bye bye, bus, in Tienen. We zien ons hele dagschema al met een vol uur opschuiven. Wat later wordt er toch een vertraging aangegeven voor de 1707: 1 uur en 15 minuten. We besluiten om dan maar de IC naar Genk van 9:09 te nemen, tijd voor een koffie. Als de spitsuren echt zo chaotisch verlopen als ik hier en daar opvang, dan moeten die etablissementen gouden zaken doen. De 2208 wordt gesleept door loc 2151, en helemaal achteraan hangt rijtuig 61044. Vijf M6''en, een typische samenstelling voor deze IC's buiten de spits. Op tijd rijden lukt niet: als we in Brussel-Zuid vertrekken, hebben we al 7 minuten vertraging, en tussen Diegem en Leuven, loopt het alles behalve vlot. Uiteindelijk bereiken we Tienen met 9 minuten vertraging, waar we nu wat meer tijd hebben om op de bus over te stappen. Enigszins tot mijn verbazing komt de 1708 (!) zelfs wat te vroeg in Tienen aan. Die heeft de 1707 dus gewoon achter zich gelaten.
De busrit naar Zoutleeuw verloopt gelukkig voorspoedig: nu nog veel vertraging oplopen, zou betekenen dat we waarschijnlijk niet "voor den donkeren thuis zouden zijn". En dat heeft soms wel zijn charmes, maar vandaag willen we toch voluit genieten van het heerlijke winterweer: helder, koud, niet te veel wind... Lijn 22 (ab 3306-57) brengt ons naar Budingen - ondanks een volle bus leerlingen, komen we met amper 3 minuten vertraging aan de halte Budingen Garage Van Mullem, waar lijn 23 (ab 3306-85) al klaar staat. De overstap vergt minder dan een halve minuut, schat ik - we komen dan ook stipt in Zoutleeuw aan om 10:53. Dat is wel een uur later dan voorzien, door de treinperikelen van vanmorgen. Het lijkt hier nog altijd al Van Mullem te zijn wat de klok slaat, op deze vroegere lijn 22a, vervangingsbus voor de spoorlijn 22 Tienen - Diest, die nu o.a. in het vandaag gevolgde wandelpad is opgenomen.
Voor de terugreis verkiezen we een ommetje langs Sint-Truiden. Ab 3010-61 (alweer Van Mullem) brengt ons om 15:53 naar Sint-Truiden, waar we aankomen om 16:04. En nu maar hopen dat het wat vlotter loopt dan vanmorgen.
Sint-Truiden - Landen verloopt vlekkeloos. P-trein 8336 (16:14 - 16:22) bestaat uit 2 ms 96, die later de IR naar De Panne zullen worden. Wij zitten in ms 553. In Landen willen we de 1738 van 16:40 nemen. Erg vroeg staat het sein al open, en alles verloopt naar wens. Deze IC naar Quiévrain bestaat uit 4 breaks: wij kiezen voor ms 323. Alles gaat vlot tot Schaarbeek. Dan begint het haperen, maar uiteindelijke bereiken we Brussel-Noord om 17:25, amper 2 minuten later dan voorzien. Onze aansluiting met de IR naar Binche komt op geen enkel ogenblik in gevaar, des te meer omdat deze trein met 15 minuten vertraging wordt aangekondigd. Ook in de avondspits lijkt zwart, geel en rood trouwens de favoriete kleurstelling op de tv-schermen. De NMBS, Belgisch bastion, en ik hoop dat dit nog lang zo kan blijven... We besluiten niet te wachten op den Binche, en er is een interessante P-trein naar Geraardsbergen om 17:41. Brussel-Noord binnenrijden kan nog enigszins op tijd (loc 2141 - rijtuig 51029) - het is een gezellige P-trein, zo tegen het einde van de spits aan. Ook nu is de doortocht van de NZV een catastrofe. We arriveren in Halle om 18:16, met 17 minuten vertraging, maar dus eigenlijk 25 minuten later dan voorzien. Wat een treindag. Ergens doet me dit terugdenken aan de jaren 1970. Ook toen verliepen ochtend- en avondspits steevast stroef tot chaotisch. De oplossing kwam er pas in 1984: plots ging alles vlot, maar de reiziger moest er wel een serieuze prijs voor betalen: een flink pak spitsuurtreinen werd weggesnoeid. Ik hoop dat men deze keer andere oplossingen probeert te bedenken.
Het is voor de werkende mens voorwaar geen sinecure om nog eens een wandeldag te vinden in een weekend waarin we allebei thuis zijn en waarin het weer wat meezit. Binnenkort willen de heren van OVS dan ook nog op zaterdag staken. Kortom, we waren blij toen Frank voor zaterdag 24 november goed weer voorspelde. En hij kreeg nog gelijk ook: een frisse, maar al vrij snel zonnige zaterdag, met genoeg wolken om het geheel ook esthetisch verantwoord te houden.
Op ons programma staat een stukje GR122, tussen Munkzwalm en Opbrakel. De ontwerpers hebben echt hun uiterste best gedaan om zoveel mogelijk paadjes en veldwegen aan elkaar te rijgen, maar de mens is nooit echt afwezig, al helemaal niet als twee idioten op quads een deel van het parcours zo goed als onbegaanbaar maken. Voor mij mag de prijs van de brandstof nog een flink stuk stijgen, tot de beurzen van deze gehelmde heerschappen helemaal leeg genepen zijn. Maar zolang de inhoud van de tanks van deze mechanische monsters hoger blijft dan de herseninhoud van hun bezitters zal waarschijnlijk wel naar meer repressieve maatregelen gezocht moeten worden.
Enfin, toch is dit een aangename tocht geworden, goed bewegwijzerd, zij het absoluut niet volgens de regels. De vrijwilliger die hier kwistig met rode en witte verf heeft omgesprongen moet dringend eens de flap van de topogids bekijken. Dan zal hij merken dat richtingsveranderingen al lang niet meer met pijltjes worden aangegeven.
De TWQ van dit stukje GR bedraagt 56 %, wat meevalt in deze streek van herenboeren als Decroo, die en passant dit weekend nog eens uitpakt met een studie - hij vindt wel vaker niet het juiste woord - om de spilzucht van de NMBS aan te kaarten. Ongetwijfeld is dit een poging om NMBS en treingebruiker voor te bereiden op een fikse besparingsronde... als er ooit een oranje regering komt.
Een van zijn argumenten is dat veel te weinig mensen de trein nemen om dergelijke subsidiëring te verantwoorden. Wij bewijzen het tegendeel als volgt:
om 9:12 vertrekken we uit Halle met L 3658 (ms 752) die om Brussel-Zuid om 9:30 aankomt. De eerste klasse zit voor drie vierde vol, wat eerder uitzonderlijk is op zo'n L-treintje, en ze hebben blijkbaar ook nog allemaal een eersteklasbiljet. Ook dat wordt iets uitzonderlijk. Vijf minuten later zitten we al op IC 2331 naar Poperinge (ms 439) en ook van deze trein is de eerste klasse aangenaam gevuld. Zouden meer mensen plots de rust en de ruimte appreciëren en ook nog bereid zijn om daar voor te betalen? Tijdens het weekend stopt deze IC ook in Munkzwalm, en daar komen we stipt om 10:18 aan.
Voor de terugreis moeten we ook een stukje bus nemen: lijn 21 naar Zottegem, aan de halte Opbrakel Sint-Martensstraat van 16:18. Het is ab2208-55 van de firma Geenens. In Absurdistan plaatst men bushokjes, waarop men dan briefjes kleeft met: "Opgelet. Om veiligheidsredenen is dit geen instaphalte. Reizigers moeten instappen ter hoogte van de haltepaal." Die staat gelukkig vlakbij. Voor wie de situatie niet kent is het rondje dat de bus rijdt in Nederbrakel, als gevolg van een omleiding, al even absurd. Maar kom, we komen in Zottegem aan met amper twee minuten vertraging, en onze aansluiting bus/trein verloopt dus vlekkeloos. Dat is de laatste jaren al lang niet meer evident.
De IC 2315 (Poperinge - Brussel - Lokeren) (ms 331) vertrekt weliswaar met 2 minuutjes vertraging in Zottegem, maar loopt stipt Brussel-Zuid binnen om 17:25. Met alweer vijf minuten aansluitingstijd is dat laatste belangrijk. Nog even de L 3688 naar Braine-le-Comte van 17:30 (ms 628) die ons probleemloos naar Halle brengt. Krappe aansluitingen vandaag. Gelukkig is het OV in de voorbije jaren in Vlaanderen zo geëvolueerd dat je bijna overal een uurdienst hebt. Een aansluiting missen is dus nooit echt een catastrofe, zeker niet in de vrije tijd.
En om het Allerheiligentriootje af te sluiten: nog een dubbele wandeling in Geetbets. De toeristische dienst van de provincie Vlaams-Brabant heeft onder de noemer "Op stap in het Hageland" een boekje uitgegeven over het wandelnetwerk Getevallei. We kozen voor het Sint-Rochuspad in Geetbets en combineerden dat met de Grootveldwandeling, samen goed voor iets meer dan 17 kilometer. Vooral tijdens de tweede wandeling wordt de wandelaar getrakteerd op enkele schattige voetwegen, dwars door het veld, en de "klim" naar de "Bergen" geeft aan deze wandeling net die punch die de eerste miste. Strooi daar kwistig herfstkleuren overheen, en je hebt meteen al wat je nodig hebt om er een fijne wandeldag van te maken. Rond de middag kregen we - geheel volgens het KMI-scenario - wel een bui over onze hoofden, maar het leek wel of die meteen alle wolken oploste: de rest van de tijd konden we genieten van een vrij zonnig, rustig herfstweertje. De TWQ bedraagt 58 %, een deel daarvan op rekening te schrijven van de oude spoorlijn 22,een betonnen lint dat fietsers ongetwijfeld wel, maar wandelaars veel minder aanspreekt.
Om 9:09 namen we in Halle de IR naar Brussel-Zuid (ms 823), die met 3 minuutjes vertraging in Brussel-Zuid aankwam. De IC Quiévrain - Liège (1708) bracht ons naar Tienen (9:28 - 10:10) (rijtuig 58065 met loc 2708 achteraan). In Tienen moesten we overstappen op buslijn 22 naar Diest voor een drie kwartier lange busrit. We krijgen zowaar een enquêteformulier onder de neus geduwd, die ik zo goed en zo kwaad als het gaat, invul. Schrijven in een rijdende bus is niet erg makkelijk, en bepaalde vragen kun je pas eerlijk antwoorden op het einde van de rit. De dame van het enquêtebureau wil de briefjes (en het vulpotloodje van De Lijn, dat ik graag had gehouden) echter zo snel mogelijk terug. De bus is een kraaknette en comfortabele Citaro (ab330683 van Hageland, zeg maar Van Mullem). Toch hebben we bij aankomst in Geetbets 8 minuten vertraging.
Voor de terugrit nemen we om 16:09 opnieuw lijn 22, richting Tienen deze keer. Het is ab330740 (Mercedes O 405). De overstaptijd in Tienen bedraagt 10 minuten, en er mag dus niet te veel verkeerd lopen. Uiteindelijk komen we aan het station met 5 minuten vertraging. IC 1738 bestaat uit 4 breaks (wij zitten in ms 312) en brengt ons bijna stipt naar Brussel-Noord, waar we onverhoopt de IR 3287 naar Geraardsbergen (ms 377) van 17:26 kunnen nemen. Die arriveert om 17:50 (2 minuten later dan voorzien) in Halle. Maar al bij al is het een goede treindag geweest.
Als voetverbinding tussen Amsterdam en Parijs spreekt de GR12 ongetwijfeld tot de verbeelding, niet het minst van de buurtbewoners die al die stappers aan hun voor- of achterdeur zien voorbijtrekken. Jammer genoeg is het uitstippelen van zo'n wandelweg in Vlaanderen vaak een heikele zaak, en ook vandaag stappen we door streken die op het randje af zijn: de (soms lelijke, onverzorgde) bewoning is nooit veraf, op enkele rustigere stukjes na. De TWQ mag dan wel 51 % bedragen, maar je hebt zelden de indruk dat je echt in de "vrije" natuur stapt Eigenaardig genoeg is het Lier dat ons vandaag het meest kan charmeren. De doortocht is dan ook klasse. De resten van de Nete en het Begijnhof zijn zonder meer charmant. Voeg daar nog een zaterdagmarkt en de blijde herinneringen aan "Pallieter", "De Harp van Sint-Franciscus" en ander schoons van Felix Timmermans aan toe, en je zult begrijpen dat we alles bij elkaar toch eerder tevreden waren over deze 20 km lange tocht tussen Kessel en Onze-Lieve-Vrouw-Waver.
We reden er als volgt naar toe:
in Halle namen we de IC1907 tot Brussel-Zuid (8:26 - 8:37) - we zaten vooraan in het stuurstandrijtuig 58038, loc 2101 duwde haar trein stipt het Zuidstation binnen;
van Brussel-Zuid ging het met IC 4509 tot Antwerpen-Berchem: loc 2733 sleepte een stel M6 - wij zaten in 61006. Blijkbaar waren er eerst problemen, want we vertrokken met 6 minuten vertraging. In Brussel-Noord was die al opgelopen tot 8 minuten, doordat een koker van de NZV buiten dienst was. Tussen Brussel-Noord en Vilvoorde ging het dan ook nog over de tragere lijn 27, en het mag een wonder heten dat we met slechts 4 minuten vertraging in Berchem aankwamen;
van Berchem ginh het naar Kessel met IR 3409 (naar Turnhout) - ms 438 arriveerde zelfs even te vroeg in Kessel.
Voor de terugrit namen we om 16:34 een bus van lijn 510 naar Mechelen. Tussen Onze-Lieve-Vrouw-Waver en Mechelen is er een halfuurdienst op zaterdag; de bus van 16:34 vertrekt aan de kerk. Met 19 minuten rittijd heeft die ruimschoots voldoende. De op het eerste gezicht krappe aansluiting van 5 minuten naar de Amsterdam - Brussel van 16:58 is dan ook geen probleem. De IC heeft echter een achttal minuten vertraging, en zo draait onze andere krappe aansluiting (4 minuten in Brussel-Noord naar de L naar Braine-le-Comte) de soep in. We nemen dan maar de L-trein naar Brussel-Noord, om de lange wachttijd die we nu aangesmeerd krijgen toch wat in te korten. Uiteraard rijdt deze L-trein (ms 347) achter de IC zelf ook met vertraging. In Brussel-Noord is dat nog altijd 8 minuten, maar met een theoretische aansluitingstijd van 48 minuten is dat geen probleem. Van Brussel-Noord naar Halle gaat het met IC 1939 (loc 2155 - rijtuig 58060). Om 18:34 rijden we Halle binnen.
Oktober is nooit een gemakkelijke maand om een uitstapje te plannen: stappen bij het niet denkbeeldige regenweer is zo al geen pretje, maar de treinen lijden in deze maand ook vaak van het sombere herfstweer. Deze week moeten we daarbovenop ook nog rekening houden met de nukkigheid van sommige NMBS'ers. Op donderdag is een spontane staking gepland (!) in Hasselt - zelfs als ze al een week voordien aangekondigd is in de gespecialiseerde fora is ze nog altijd spontaan. En op vrijdag wil de socialistische spoorbond zijn spijt betuigen over de afwezigheid van de dito partijen bij de regeringonderhandelingen. Het wordt dus woensdagnamiddag en we hebben nog een korte wandeling in petto uit het "Wandelboek Belgische kastelen - deel 1 Vlaanderen", meer bepaald een bijna 10 kilometer lang pad rond het kasteel van Leeuwergem.
De hele omgeving rond het kasteel is bepaald prachtig, zeker nu de vele dreven getooid zijn in de mooiste herfstkleuren. Met een TWQ van 61 % is het bovendien duidelijk dat Julien van Remoortere nog altijd op zoek gaat naar zo veel mogelijk onverharde wegen. Niet dat de wandeling nooit zwakkere momenten kent, maar als geheel kan ze er toch mee door.
We reden als volgt naar ons vetrekpunt, dat niet aan het beginpunt van de wandeling (de kerk van Leeuwergem) ligt, omdat daar nauwelijks openbaar vervoer komt. De treinhalte Leeuwergem is dan weer enkele jaren geleden afgeschaft, zogezegd omdat ze te dicht bij Zottegem lag. Ons kost het minstens twee keer een half uur extra reistijd, wat nog maar eens bewijst dat men niet lichtzinnig moet omspringen met het afschaffen van landelijke halten.
In Halle nemen we de CR (1563) naar Dendermonde om 13:25. Motorstel 613 rijdt met wat vertraging, maar we komen maar 3 minuten te laat in Brussel-Zuid aan, zodat de aansluiting met de IC naar Poperinge niet in het gedrang komt: Brussel-Zuid 13:45 - Zottegem 14:14 (met 1 minuutje vertraging) in ms 396: de eersteklasafdeling is behoorlijk gevuld, wat wel meer gebeurt met breaks: de opsplitsing 1ste/2de is niet voor alle diensten in deze stellen even optimaal, en de trein bestaat uit 1 stel, geen kans dus om de slimme reiziger uit te hangen. In Zottegem moeten we de bus in van lijn 45 naar Wetteren tot Leeuwergem (Oude Heirbaan). De bus vertrekt met 6 minuten vertraging, het gevolg van de vertraagde vorige rit, een typische nasleep van de woensdagmiddagspits. Het is bus 4230, van stelplaats Sint-Lievens-Houtem, met een bijzonder rustige en vriendelijke chauffeur. We bereiken ons beginpunt met 5 minuten vertraging.
Op het einde van de wandeling komen we in een dorpscafé terecht, en dat is al lang niet meer evident, zelfs niet In Vlaanderen. Er is zowaar een symbolische niet-rokersruimte, maar toch zullen we ons het cafébezoek de rest van de dag heugen door de doordringende stank die in onze kleren gekropen is.
Vanaf het café is het nog enkele honderden meter stappen tot de halte Oude Heirbaan. De bus met een vriendelijke en behulpzame chauffeur van Aziatische origine pikt ons stipt om 18:01 op (ab 3752) en zet ons zelfs nog wat te vroeg af aan het Zottegems station. Een alternatieve reisweg komt ons best uit: we nemen P-trein 8960 naar Geraardsbergen (18:22 - 18:34) met mw 4190. In Geraardsbergen wordt het opnieuw een CR naar Dendermonde (6 uur na die van de heenrit). Drie gemoderniseerde stellen: wij zitten in ms 663.
Het is best een gezellige dag geworden, met aangenaam, fris stapweer en weinig OV-problemen. Wat kan de herfst een mooi jaargetij zijn!
Ik heb vandaag mijn eerste bijdrage aan de bttb-stiptheidsmeting geleverd. Een heen-en-terugje Halle - Aalst leverde meteen 2 vlekkeloze verbindingen op, met één keer 3 minuten vertraging aan de 2214 die de aansluiting naar Halle niet in gevaar bracht. Ik heb wel (veel) reserve bij het hele opzet, en ben het er bijvoorbeeld niet mee eens dat je vertragingen van drukke treinen zwaarder moet laten doorwegen dan die van daluurtreintjes. Het is zoals met rouw: of er nu morgen 250 of 3500 mensen in Vlaanderen begraven worden maakt me eigenlijk weinig uit, maar als het een van mijn dierbaren zou zijn, zou ik nu in zak en as zitten. Zo - omnis comparatio claudicat - is het ook met vertragingen. De enige vertraging die (soms) belangrijk is, is de mijne. Als ik toevallig op een daluurtrein zit met nog 2 andere reizigers, dan is het leed niet groter of kleiner dan wanneer ik op een spitsuurtrein zit met 1200 reizigers. je kunt miserie nu eenmaal niet vermenigvuldigen met het aantal getroffenen. Gelukkig maar, dan zou dit pas echt een tranendal zijn. Laat de NMBS voor mijn part dus maar rustig berekenen hoeveel treinen er met minder dan 6 minuten vertraging in hun bestemming aankomen. Het verbaast me trouwens dat de BTTB zijn pijlen uitsluitend op de NMBS richt. Mijn frustratie begint meestal bij de overstap bus/trein of omgekeerd, en niet bij de verplaatsing exclusief per trein. Om je een idee te geven: de vorige week had ik in totaal 44 minuten vertraging met een verknoeide voormiddag als gevolg. Ik moet ver teruggaan voor ik dat nog eens met een treinreis heb meegemaakt. Oh ja, mocht je toch je bijdrage willen leveren: www.bttb.be , en maak je meteen ook lid. Dat laatste is wel de moeite waard, want ze doen echt wel meer dan deze stiptheidsmeting.
Een van de GR's die het meest tot de verbeelding spreken is ongetwijfeld GR 12, die Amsterdam via Brussel met Parijs verbindt. Enkele jaren geleden begonnen we in Bergen-op-Zoom aan het Vlaamse deel; vandaag stappen we van Wommelgem naar Kessel. Met een TWQ van 67 % scoort deze wandeling naar Vlaamse normen goed. Het is trouwens ook een afwisselende wandeling, met enkele kastelen (Zevenbergen, Bossenstein), net voldoende dorpen (Wommelgem, Ranst, Broechem, Emblem en Kessel), een heus golfterrein waar we zowaar dwars over moeten en enkele mooie brokjes natuur met de Kesselse Heide als absoluut hoogtepunt.
In Vlaanderen is het openbaar vervoer de laatste jaren zelfs op zondag erg bruikbaar geworden. Wommelgem is bijvoorbeeld om het kwartier te bereiken uit Antwerpen op zondag, en Kessel - Halle is een probleemloze terugrit. Het liep als volgt:
Halle - Brussel-Zuid 3657 8:12 8:30 (ms 748) - het is moeilijk de dienstregeling te volgen, maar niet omdat ze te krap is: ze is gewoon erg ruim, en onze krappe aansluiting komt nooit in het gedrang; Brussel-Zuid - Antwerpen-Centraal willen we nog eens met de Benelux doen, en die staat mooi op tijd in Brussel-Zuid. De 1181 duwt een stel Nederlandse rijtuigen - wij zitten in 50 84 1070 486. Het is rustig in deze Benelux, en dus hebben we zelfs 2 keer geluk: hij rijdt en het is rustig. Vanaf Kontich rijden we wegens werken rond via lijn 27, en in Antwerpen komen we aan met 6 minuten vertraging. Niet echt een probleem, want we hebben een koffie in het Royal Café, het stationsbuffet, ingebouwd. Het jonge personeel is niet echt tegen zijn taak opgewassen en mist een leidende ervaren hand, maar het meisje dat ons bedient, blijft lachen, ondanks een stevige vergissing. Stappen dan naar het Rooseveltplein, sorry, de Rooseveltplots, waar we de bus van lijn 420 naar Herentals nemen. Het is een gelede bus (ab 4736), die toch wel veel tijd nodig heeft om ons uiteindelijk stipt in Wommelgem te deponeren.
De terugrit begint met een stevige valse noot: ms 358 komt aangestormd in Kessel, en je moet echt geen treinkenner zijn om je te realiseren dat de bestuurder vergeet te stoppen. Als het stel op onze hoogte is gekomen, wordt er al flink geremd - dat hoor je en ruik je - maar toch wordt het perron een heel eind gemist. Terugrijden dus maar, en wij naar het eind van het perron, want verder komt de trein niet terug. De studente met de loodzware koffer is het grootste slachtoffer. Voor ons zijn de hectometers extra niet echt een probleem. In Antwerpen-Berchem stappen we over op de 4537. Dat is geen stel M6, zoals verwacht, maar ms 840. Deze vierledige stellen (door sommigen zo gehaat) hebben op deze lijn echt de naam super-sub verdiend, zoals sommige voetballers in de Engelse competitie, al volg ik het voetbal al vele jaren niet meer, en is de term dus mogelijk zijn versheidsdatum al voorbij. Ook deze trein maakt een 6-tal minuten vertraging door de omleiding tussen Berchem en Kontich, maar komt toch nog zonder vertraging in Brussel-Noord aan. Nog even de IC naar Moeskroen van 18:13 (loc 2740 met o.a. 58037), een rustig eindpunt van een geslaagde uitstap op deze uitgenomen mooie nazomerdag.
TTB-weekend is het vandaag, en dus is het zaak om weg te blijven van de drukke verbindingen naar kust en Ardennen, al zal achteraf blijken dat het allemaal niet meer hoefde. Deze kermis van het OV schiet nu duidelijk aan haar doel voorbij, want de tijd van de 100.000 biljetten en meer is blijkbaar voorbij. Gelukkig maar, ik heb nooit erg hoog opgelopen met TTB-dagen. Laat men maar eens werk maken van een echt OV-net doorheen het hele jaar, met treinen en bussen die niet eens een snel maar wel een betrouwbaar alternatief vormen voor de auto, waarvan het gebruik vele keren duurder gemaakt moet worden, zodat ook het OV wat duurder kan. Iedereen - en in de eerste plaats ons milieu - zal er wel bij varen. We hadden nog een bijna 21 kilometer lange tocht langs de Via Gallia Belgica op het programma staan, een oude Compostellaroute, die uitzonderlijk genoeg in het GR-net is opgenomen: Nivelles - Godarville zou het worden; een flink deel ervan loopt samen met de GR12, en het zal wel niet helemaal toevallig zijn dat precies dat deel van het tracé het meest waardevolle is. Gelukkig is Nijvel een bijzonder aangenaam stadje (geworden?) en bovendien is er zaterdagmarkt. De bewegwijzerde tocht loopt er pal door. Ook de Collégiale is een topper, die hoog scoort in de lijst van de mooiste Waalse kerken. Voorbij Nivelles wordt het allemaal wat "eenvoudig": een verhard tracé tot aan het Oude Kanaal, net voor Seneffe, zonder veel variatie of opmerkelijke punten. Dan volgt een toch wel interessante tocht langs het oude kanaal, langs het Kasteel van Seneffe en vooral langs de tunnel in het oude kanaal, compleet met jaagpad. Godarville is dan weer een wat ontluisterend eindpunt met een gesloten kerk, een totaal aan de auto opgeofferd pleintje en een verminkt stationsgebouw. We kijken dus met gemengde gevoelens terug op deze erg onevenwichtige wandeling, met een TWQ van 30 %, met schitterende stukjes maar nog veel meer kilometers van twijfelachtig allooi. Die TWQ, dat is het Tragewegenquotiënt: hoe hoger, hoe meer Trage Wegen. Alhoewel die laatste term niet van mezelf is (maar wel perfect in mijn filosofie past), zou ik de term TWQ misschien wettelijk moeten laten beschermen.
We vermeden de verwachte drukte van de TTB-dag op deze wijze:
Halle - Brussel-Zuid met IC1908 9:26 9:37 (stipt) - loc 2130 duwt o.a. 51043, waarin wij hebben plaatsgenomen - de bezetting lijkt erop te wijzen dat nogal wat NMBS'ers ook willen profiteren van de opendeurdagen om hun bedrijf eens op een andere manier te leren kennen; Brussel-Zuid - Nivelles IC 2030 (stipt) met loc 2735 en rijtuig 61006.
De terugrit gebeurt dus uit Godarville: L 4267 (ms 676 - niet gemoderniseerd - zalig) naar La Louvière-Centre 17:34 17:47 (stipt) - de TBG levert ons een tweedeklasticket af, en moet dus opnieuw beginnen. Hij vergist zich ook nog eens van code (046 i.p.v. 088) en heeft ook niet meteen door dat we met Visa willen betalen. Maar hij blijft onverstoord en waarschijnlijk ook echt vriendelijk. Van La Louvière-Centre kun je rechtstreeks naar Halle met IR 3917 (ms 821) 17:56 18:27 - in Tubize stappen twee allochtonen in die duidelijk aangeven dat ze zichzelf op een eersteklasritje willen trakteren zonder betalen. Zoals wel vaker moet de trein net voor Halle afremmen omdat het Halse seinhuis het vertikt om tijdig de seinen open te zetten. Treinbestuurders moeten dit station echt vervloeken, want ook vanmorgen was het koekenbak. Misschien nog een verre reminiscentie aan de dagen dat de beruchte Halse overweg het tijdig open zetten van de seinen onmogelijk maakte.
Ik gooi bijna nooit iets weg, en zo heb ik ook nog zo'n 30 jaargangen van het tijdschrift dat Vakantiegenoegens aan zijn leden toestuurt, in al die jaren onder wisselende namen. In september 1990 heette het nog gewoon Info-Vakantiegenoegens, en daarin vond ik een wandeling in Wechelderzande met de veelbelovende naam "
Het is voor de werkende mens voorwaar geen sinecure om nog eens een wandeldag te vinden in een weekend waarin we allebei thuis zijn en waarin het weer wat meezit. Binnenkort willen de heren van OVS dan ook nog op zaterdag staken. Kortom, we waren blij toen Frank voor zaterdag 24 november goed weer voorspelde. En hij kreeg nog gelijk ook: een frisse, maar al vrij snel zonnige zaterdag, met genoeg wolken om het geheel ook esthetisch verantwoord te houden.
En om het Allerheiligentriootje af te sluiten: nog een dubbele wandeling in Geetbets. De toeristische dienst van de provincie Vlaams-Brabant heeft onder de noemer "Op stap in het Hageland" een boekje uitgegeven over het wandelnetwerk Getevallei. We kozen voor het Sint-Rochuspad in Geetbets en combineerden dat met de Grootveldwandeling, samen goed voor iets meer dan 17 kilometer. Vooral tijdens de tweede wandeling wordt de wandelaar getrakteerd op enkele schattige voetwegen, dwars door het veld, en de "klim" naar de "Bergen" geeft aan deze wandeling net die punch die de eerste miste. Strooi daar kwistig herfstkleuren overheen, en je hebt meteen al wat je nodig hebt om er een fijne wandeldag van te maken. Rond de middag kregen we - geheel volgens het KMI-scenario - wel een bui over onze hoofden, maar het leek wel of die meteen alle wolken oploste: de rest van de tijd konden we genieten van een vrij zonnig, rustig herfstweertje. De TWQ bedraagt 58 %, een deel daarvan op rekening te schrijven van de oude spoorlijn 22,een betonnen lint dat fietsers ongetwijfeld wel, maar wandelaars veel minder aanspreekt.
Om 9:09 namen we in Halle de IR naar Brussel-Zuid (ms 823), die met 3 minuutjes vertraging in Brussel-Zuid aankwam. De IC Quiévrain - Liège (1708) bracht ons naar Tienen (9:28 - 10:10) (rijtuig 58065 met loc 2708 achteraan). In Tienen moesten we overstappen op buslijn 22 naar Diest voor een drie kwartier lange busrit. We krijgen zowaar een enquêteformulier onder de neus geduwd, die ik zo goed en zo kwaad als het gaat, invul. Schrijven in een rijdende bus is niet erg makkelijk, en bepaalde vragen kun je pas eerlijk antwoorden op het einde van de rit. De dame van het enquêtebureau wil de briefjes (en het vulpotloodje van De Lijn, dat ik graag had gehouden) echter zo snel mogelijk terug. De bus is een kraaknette en comfortabele Citaro (ab330683 van Hageland, zeg maar Van Mullem). Toch hebben we bij aankomst in Geetbets 8 minuten vertraging.
Voor de terugrit nemen we om 16:09 opnieuw lijn 22, richting Tienen deze keer. Het is ab330740 (Mercedes O 405). De overstaptijd in Tienen bedraagt 10 minuten, en er mag dus niet te veel verkeerd lopen. Uiteindelijk komen we aan het station met 5 minuten vertraging. IC 1738 bestaat uit 4 breaks (wij zitten in ms 312) en brengt ons bijna stipt naar Brussel-Noord, waar we onverhoopt de IR 3287 naar Geraardsbergen (ms 377) van 17:26 kunnen nemen. Die arriveert om 17:50 (2 minuten later dan voorzien) in Halle. Maar al bij al is het een goede treindag geweest.
Als voetverbinding tussen Amsterdam en Parijs spreekt de GR12 ongetwijfeld tot de verbeelding, niet het minst van de buurtbewoners die al die stappers aan hun voor- of achterdeur zien voorbijtrekken. Jammer genoeg is het uitstippelen van zo'n wandelweg in Vlaanderen vaak een heikele zaak, en ook vandaag stappen we door streken die op het randje af zijn: de (soms lelijke, onverzorgde) bewoning is nooit veraf, op enkele rustigere stukjes na. De TWQ mag dan wel 51 % bedragen, maar je hebt zelden de indruk dat je echt in de "vrije" natuur stapt Eigenaardig genoeg is het Lier dat ons vandaag het meest kan charmeren. De doortocht is dan ook klasse. De resten van de Nete en het Begijnhof zijn zonder meer charmant. Voeg daar nog een zaterdagmarkt en de blijde herinneringen aan "Pallieter", "De Harp van Sint-Franciscus" en ander schoons van Felix Timmermans aan toe, en je zult begrijpen dat we alles bij elkaar toch eerder tevreden waren over deze 20 km lange tocht tussen Kessel en Onze-Lieve-Vrouw-Waver.
We reden er als volgt naar toe:
in Halle namen we de IC1907 tot Brussel-Zuid (8:26 - 8:37) - we zaten vooraan in het stuurstandrijtuig 58038, loc 2101 duwde haar trein stipt het Zuidstation binnen;
van Brussel-Zuid ging het met IC 4509 tot Antwerpen-Berchem: loc 2733 sleepte een stel M6 - wij zaten in 61006. Blijkbaar waren er eerst problemen, want we vertrokken met 6 minuten vertraging. In Brussel-Noord was die al opgelopen tot 8 minuten, doordat een koker van de NZV buiten dienst was. Tussen Brussel-Noord en Vilvoorde ging het dan ook nog over de tragere lijn 27, en het mag een wonder heten dat we met slechts 4 minuten vertraging in Berchem aankwamen;
van Berchem ginh het naar Kessel met IR 3409 (naar Turnhout) - ms 438 arriveerde zelfs even te vroeg in Kessel.
Voor de terugrit namen we om 16:34 een bus van lijn 510 naar Mechelen. Tussen Onze-Lieve-Vrouw-Waver en Mechelen is er een halfuurdienst op zaterdag; de bus van 16:34 vertrekt aan de kerk. Met 19 minuten rittijd heeft die ruimschoots voldoende. De op het eerste gezicht krappe aansluiting van 5 minuten naar de Amsterdam - Brussel van 16:58 is dan ook geen probleem. De IC heeft echter een achttal minuten vertraging, en zo draait onze andere krappe aansluiting (4 minuten in Brussel-Noord naar de L naar Braine-le-Comte) de soep in. We nemen dan maar de L-trein naar Brussel-Noord, om de lange wachttijd die we nu aangesmeerd krijgen toch wat in te korten. Uiteraard rijdt deze L-trein (ms 347) achter de IC zelf ook met vertraging. In Brussel-Noord is dat nog altijd 8 minuten, maar met een theoretische aansluitingstijd van 48 minuten is dat geen probleem. Van Brussel-Noord naar Halle gaat het met IC 1939 (loc 2155 - rijtuig 58060). Om 18:34 rijden we Halle binnen.
Oktober is nooit een gemakkelijke maand om een uitstapje te plannen: stappen bij het niet denkbeeldige regenweer is zo al geen pretje, maar de treinen lijden in deze maand ook vaak van het sombere herfstweer. Deze week moeten we daarbovenop ook nog rekening houden met de nukkigheid van sommige NMBS'ers. Op donderdag is een spontane staking gepland (!) in Hasselt - zelfs als ze al een week voordien aangekondigd is in de gespecialiseerde fora is ze nog altijd spontaan. En op vrijdag wil de socialistische spoorbond zijn spijt betuigen over de afwezigheid van de dito partijen bij de regeringonderhandelingen. Het wordt dus woensdagnamiddag en we hebben nog een korte wandeling in petto uit het "Wandelboek Belgische kastelen - deel 1 Vlaanderen", meer bepaald een bijna 10 kilometer lang pad rond het kasteel van Leeuwergem. 
Een van de GR's die het meest tot de verbeelding spreken is ongetwijfeld GR 12, die Amsterdam via Brussel met Parijs verbindt. Enkele jaren geleden begonnen we in Bergen-op-Zoom aan het Vlaamse deel; vandaag stappen we van Wommelgem naar Kessel. Met een TWQ van 67 % scoort deze wandeling naar Vlaamse normen goed. Het is trouwens ook een afwisselende wandeling, met enkele kastelen (Zevenbergen, Bossenstein), net voldoende dorpen (Wommelgem, Ranst, Broechem, Emblem en Kessel), een heus golfterrein waar we zowaar dwars over moeten en enkele mooie brokjes natuur met de Kesselse Heide als absoluut hoogtepunt.
TTB-weekend is het vandaag, en dus is het zaak om weg te blijven van de drukke verbindingen naar kust en Ardennen, al zal achteraf blijken dat het allemaal niet meer hoefde. Deze kermis van het OV schiet nu duidelijk aan haar doel voorbij, want de tijd van de 100.000 biljetten en meer is blijkbaar voorbij. Gelukkig maar, ik heb nooit erg hoog opgelopen met TTB-dagen. Laat men maar eens werk maken van een echt OV-net doorheen het hele jaar, met treinen en bussen die niet eens een snel maar wel een betrouwbaar alternatief vormen voor de auto, waarvan het gebruik vele keren duurder gemaakt moet worden, zodat ook het OV wat duurder kan. Iedereen - en in de eerste plaats ons milieu - zal er wel bij varen.
