|
NIEUWSBRIEF 103.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.
Door Jan de Jong
Binnen gekomen nieuws van 1 januari t/m 15 januari 2026.
Voorwoord Nieuwsbrief 103.
De eerste weken van het nieuwe jaar 2026 liggen weer achter ons. Door het winterse weer met veel sneeuw werden er veel vogels bij woningen gezien. Tijdens de periode met veel sneeuwbuien moesten de vele duizenden kieviten wegtrekken naar het zuiden omdat de sneeuwlaag en de koude ervoor zorgden dat ze niet meer bij hun voedsel konden komen. Op enkele plekken probeerden kieviten toch te blijven, net of ze het gevoel hadden dat het maar even zou duren. De tyd hald gyn skoft.
De afgelopen weken zijn me enkele mensen ontvallen waar ik contact mee had over vogels. De nog erg jong en jong en een andere zeer plotseling. Piet de Boer uit Tjalleberd, Gauke Zijlstra uit Joure en Nelleke Roos uit Delfstrahuizen. Daar schrik je dan wel van. Alle drie begaan met zwaluwen en vogels in ons Friese landschap. Ze gaven regelmatig meldingen door en zijn ons plotseling ontvallen. Moge zij rusten in vrede.
Vogels hebben een moeilijk sneeuwwintertje achter de rug en menig soort moest met snelle vlucht warmer oorden opzoeken. We merkten dat er veel houtsnippen in deze periode wegtrokken. Ype ten Tryntsje Albada uit Warns merkten op dat ze in het wintertje veel houtsnippen ontdekten, ook andere mensen in de omgeving gaven door dat ze veel houtsnippen zagen. De stuwing langs de IJsselmeerkust valt daar ook meer op. Er waren helaas op veel plaatsen dan ook houtsnip slachtoffers te betreuren, vaak vensterslachtoffers.
Doch de winterse toestand bracht ook weer veel aparte soorten in beweging. Zo werden er plotseling veel boomleeuweriken gezien (en zelfs gevangen door ringers) en waren op veel plekken grote groepen grote zilverreigers te zien. Ook een giervalk liet zich even zien in Harlingen. Zie verder het verslag met veel soorten.
Al met al veel meldingen waarvan ik weer een klein deel heb mogen optekenen in deze 103e Nieuwsbrief.
Veel leesplezier.
Groeten,
Jan de Jong
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant.
NIEUWSBRIEF 103.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.
Door Jan de Jong
Binnen gekomen nieuws van 1 januari t/m 15 januari 2026.
Boerenzwaluw 03-01. Bij familie in Bogaarden in Belgie zit nu momenteel nog een boerenzwaluw te foerageren in een varkensstal op vliegen en andere insecten. Verblijft daar al maandenlang zonder naar buiten te vliegen en weg te trekken naar Afrika. Ik denk het een laat jong is dat is gebleven. De temperatuur in stal is 25 graden. Is wel bijzonder (Francis Wyns, Houtem /Belgie).
%%%FOTO1%%%
03-01-2026 Deze jonge vogel probeert in de warme stal met wat insecten te overwinteren. Voor Belgie is dit toch wel opmerkelijk. Ik ken geen pogingen tot overwinteren in Belgie..
Boomleeuwerik 04-01. Vijftien te Harlingen bij strandje van Stenen Man (Niels Outhuijse). Tien in het Oosterschar bij Sintjohannesga (Johannes en Gea Koster e.a.). Bij de jachthaven van Sneekermeer 12 overvliegend (Dick Pruiksma). Bij Terhorne groepje van 15 overvliegend (Wouter M.G. Van Steelant). 05-01. Bij de Kooiwaard te Piaam 26 overvliegend naar zuid (Hubert Kivit). Zes in tuin te Sumarreheide, 5 hiervan geringd (Bareld Storm). In Bolsward 10 overvliegend (Abe Bakker).07-01. Groepje van 13 te Jistrum (Jelmer Vonk). 08-01. Dertig overvliegend in Oosterbierumerpolder (Baatje). 11-01. Groep van 15 aanwezig bij de veerdam te Holwerd (Ernst Jansen e.a.).
%%%FOTO2%%%
11-01-2026 Een boomleeuwerik in winterse omstandigheden bij de veerdam te Holwerd.
Blauwe kiekendief 10-01. Acht op de slaapplaats op Makkumer Zuidwaard (Hubert Kivit). Een zestal jagend bij De Pomp in het Lauwersmeer (Andries Zijlstra e.a.).
Buizerd 03-01. Bij de Griene Dyk bij Sneekermeer zeker 16 gezien (Dick Pruiksma).
Fuut 11-01. Deze zomer veel minder paren en nesten van futen gezien. Wat zou de reden kunnen zijn? (Albert Kingma). Heeft iemand elders ook een afname geconstateerd? Mogelijk meer sterfte door vogelgriep?
Geelgors 11-01. Groep van 150 in Polders Ravenswoud (Rommert Cazemier).
Giervalk 10-01. Ik heb vandaag omstreeks 12:20 uur een giervalk op het dak bij de overburen aan De Leeuwerik in Harlingen gezien. Een ekster wilde hem wegjagen. Ik heb dit gefilmd en later heb ik nog 2 foto’s van de roofvogel gemaakt. Kon niet zien of de vogel een riempje of pootring droeg (Maja van der Zee, Harlingen).
%%%FOTO3%%%
10-01-2026 Deze lichte fase van de giervalk is helaas niet weer gezien, mogelijk toch een ontsnapte vogel uit een particuliere collectie?
Goudhaan 04-01. Groepje van 20 in Alde Feanen in het Wikelslân (van der Wal).
Grauwe gors 11-01. In de polders Ravenswoud tussen een grote groep geelgors, kepen, vinken en rietgorzen 1 grauwe gors aanwezig (Rommert Cazemier en Sietse Bernardus).
Groene specht 01-01. In Deinum 1 gezien (Donald Wolters). 02-01. In Bolsward 1 aanwezig (Abe Bakker). 04-01. In Dekema State te Jelsum was hier de hele zomer en ook nu nog steeds een aanwezig (Wim Hoogendam).
Grote canadese gans 01-01. Bij It Ald Skroet te Warten groep van 50 aanwezig (Merel Zweemer en Jeroen Breidenbach). 02-01. Bij de Grote Wielen te Leeuwarden groep van 61 gezien(Vincent Douwes). 03-01. In de Soestpolder bij Burgum grote groep van 125 aanwezig (Wiebe Sjoerd van der Veen). 12-01. Bij de Griene Dyk aan het Sneekermeer groep van 75 gezien (Fedde Welbedacht). 14-01. In de Offingwierpolder groep van 12 gezien (Dick Pruiksma).
Grote gele kwikstaart 03-01. In Joure 1 gezien (Liekle Nijholt). 05-01. Wij hebben al een paar dagen een grote gele kwikstaart in de tuin bij ons in Leeuwarden. Hij is ongeveer zo groot als een kleine merel. En wipt op en neer als een witte kwikstaart (Gjalt Walda). 07-01. Te Oudega Sm. 1 aanwezig (Marten Sikkema). 09-01. Deze week tweemaal een grote gele kwikstaart gezien hier in Wytgaard, voedsel zoekend op een broeiende mesthoop (Kees Reitsma, Wytgaard). In Heerenveen 1 gezien op De Greiden (Sjoerd Kooistra). 12-01. Vandaag liep er een grote gele kwikstaart over het pleintje tussen de Harmonie en de Bolwerk gracht van Leeuwarden. Dat is, na 2016 en 2024 de derde keer dat ik hem hier nabij mijn woning zie (Rindert Algra). In Jonkerslân 1 aanwezig (S. Rintjema en K. Jager).
%%%FOTO4%%%
05-01-2026. Een overwinterende grote gele kwikstaart in de sneeuw in Leeuwarden. De soort wordt steeds vaker in de wintermaanden in Friesland aangetroffen.
Grote zilverreiger 01-01. In het Ottema Wiersma reservaat bij Ryptsjerk 30 aanwezig (Marcel Stienstra). 07-01. Bij de Nieuwe Wielen bij Leeuwarden een groep van 75 rustend (Linda Veeman). 08-01. In Polder bij Heeg groep van 55 aanwezig (Ida Bek). 09-01. Bij de Nieuwe Wielen in Leeuwarden nog 45 gezien (Johan Ee e.a.). 10-01. Vandaag kregen we een melding dat er in de weilanden tussen Warns en Hemelum een groep van 50 aanwezig waren (Ype en Tryntsje Albada).11-01. Groep van 50 in de Huitebuurtsterpolder bij Nijemirdum (Peter van Horssen). 13-01. De grote zilverreiger is de laatste paar jaar ook regelmatig te zien in het Fennepark in Drachten. Ik verwonder me er altijd over hoe dicht deze bij de mensen komt (Bart van der Linde, Drachten).
Houtduif 03-01. Bij de slaapplaats bij de elektriciteitscentrale bij Burgum een groep van 300 aanwezig (Wiebe Sjoerd van der Veen).
Houtsnip 04-01. In Dokkum 1 vensterslachtoffer (Henrica Sytsma). 05-01. Vandaag 1 in de tuin in de sneeuw te Workum (Andries Blom, Warkum). 07-01. In Grou 1 in de sneeuw in tuin (Gerrit Jellema). 14-01. Toen ik vanmiddag ging eten vond ik een dood naast ons huis in Scharsterbrug. Er was er een tegen de schuifpui gevlogen (Bauke Dijkstra).
Keep 01-01. In Ravenswoud groepje van 50 aanwezig (Marcus van Ee). 08-01. Vanmorgen enkele kepen in onze tuin in Sint Annaparochie. Zie ze hier eigenlijk nooit. Ze zaten in het gras onder boom, waar ik pinda en vetbollen heb hangen (Bauke Tuinhof).
Kerkuil 11-01. Op de A7 bij Ureterp 1 verkeerslachtoffer (Rommert Cazemier)
Kleine zwaan 02-01. Op het IJsselmeer bij Gaast 92 volwassen en een juveniel aanwezig (Hubert Kivit).
11-01. In de Schuilenburgerpolder groep van 75 aanwezig (Tjerk Kunst). 14-01. Bij de Holle Poarte bij Makkum groep van 76 gezien (Harry de Vries).
Knobbelzwaan 01-01. In de Englumerpolder groep van 30 aanwezig (Durk Lautenbach). 03-01. In Nijland bij de Ingenawei groep van 112 aanwezig (Abe Bakker).
Kramsvogel 03-01. Vandaag bij ons in Tjalleberd een tiental kramsvogels, die nog wat besjes snoepen van de cotoneasters struik in onze tuin (Sia de Heus-Krikke).
Mandarijneend 13-01. Groepje van 11 te Skûlenboarch (Harm Jan Kiewiet).
Meerkoet 02-01. Bij Potskar Zuid op Sneekermeer zeker 1000 aanwezig (Vincent Faber).
Merel 06-01. Op 1e Kerstdag hebben wij een merel bij ons in de tuin te IJlst gezien met veel witte plekken op de kop. De vogel leek in goede gezondheid (Ciska en Eef Dijk, IJlst).
%%%FOTO5%%%
Foto © Ciska en Eef Dijk
25-12-2025. Een volwassen mannetje merel met opvallende witte veren op kop in tuin te IJlst. Kleurafwijkingen als deze komen bij merels vaak voor, soms zijn ze geheel “bont” gekleurd.
Papegaaiduiker 03-01. Op Vlieland 1 dood gevonden bij paal 48 (Arjan Klompmaker).
Parelduiker 06-01. Twee gezien bij Skûlenboarch (Teake Roosjen e.a.). 10-01. Bij Skûlenboarch nog steeds een aanwezig (Andries Zijlstra).
Pestvogel 04-01. Op Ameland bij Buren 1 aanwezig (Rebeca). 14-01. In Wouterswoude /Wâlterswâld 1 aanwezig (Johannes Kuypers).
Rietgors 03-01. Groep van 40 in Polder Ravenswoud bij Ravenswoud (Koert Scholten). 05-01. In de Hurdegarypsterpolder groep van 70 aanwezig (Marcel van Kammen).
Ringmus 01-01. Te Scharnegoutum groepje van 12 (J.P. Osinga).
Staartmees 11-01. Groep van 25 in polder Grootschar in van Oordt’s Merksen (Willem Bosma). 13-01. Groep van 15 in Leeuwarden (Lieve Veldstra). 15-01. Groep van 20 in de Amvestbossen te Olterterp (Willem Bosma).
Strandleeuwerik 03-01. Bij Wierum groep van 50 (Josh Rozema). Bij Ternaard op ’t Schoor groepje van 35 gezien (Edwin Beijerman).
Sijs 02-01. Bij het Koningsdiep te Hemrik groepje van 40 aanwezig (Willem Bosma). 05-01. Bij de Belvedère bij Heerenveen groep van 150 (Job Reitsma). 07-01. In het buitengebied west bij Oldeberkoop groep van 50 aanwezig (Jolanda Kamphuis). 11-01. Bij de Nieuwe Eendenkooi op Vlieland groep van 70 gezien (Sander Lagerveld). 14-01. In de Terschellinger polder groepje van 40 gezien (Leo Bot).
Velduil 02-01. Drie bij de veerdam te Holwerd (Marcel Stienstra). 05-01. Zes jagend in Redúster Nylân bij Reduzum (Gerard Westerhuis, Mantgum). 07-01. Zeven jagend bij de Zoutkamperplaat in het Lauwersmeer (Klaas van der Ploeg). 08-01. Vijf aanwezig in Mantgumer Nieuwland (Jerre Wiersma). 10-01. Acht aanwezig bij Wijckel (Harmen van Dijk). Nog steeds 4 aanwezig in Redúster Nylân bij Reduzum (Gerard Westerhuis).
Vuurgoudhaan 06-01. In Oudehaske 1 in de tuin (Tjitte de Vries).
Waterhoen 10-01. In Ureterp houden we altijd de vogels in onze tuin nauwlettend in de gaten en in de winter voeren we ze bij. Nog nooit hadden we de waterhoentjes zo dicht achter ons huis in het dorp. De reden kan en zal zijn het zeer winterse weer met lage temperaturen en ze zijn op zoek naar voedsel. Bij ons dus een voederplek en rustpunt, hopelijk komen er geen katten in de buurt, ze hebben het al moeilijk genoeg om deze winterse omstandigheden door te komen (Yvonne en Berend Posthumus, Oerterp).15-01. Groepje van 20 te Sint Annaparochie (Durk Lautenbach).
%%%FOTO6%%%
Foto © Yvonne en Berend Posthumus.
10-01-2026.In zwakke winters blijft een groot deel van de waterhoentjes (Reidhintsje) hier overwinteren. Uit noordelijker streken (Denemarken en Skandinavische landen) trekken hier waterhoentjes door of blijven hier overwinteren. In strenge winters kunnen de aantallen flink oplopen en worden ze vaak in grote groepen samen met meerkoeten gezien. Oudste waterhoen in ons land werd minstens 19 jaar.
Waterral 03-01. Vandaag een waterral zittend op een takje in een rietbossage in het Zwemmerpark in De Westereen. Zijn afwijkende roep (geen speenvarken geluid) trok de aandacht, waardoor ik hem zag (Rindert Algra). 11-01. Vandaag een waterral gehoord en gezien die langs de sloot hier bij Hatzum in Dronrijp liep tussen het riet (Henk Jukkema, Hatzum, Dronryp).
Watersnip 04-01. Groep van 42 overvliegend bij de Potskar aan het Sneekermeer (Jelmer Luyckx).
Wilde zwaan 02-01. Bij Waskemeer een groep van 150 gezien (Caro).
Witte kwikstaart 01-01. Twee bij de Grutte Wielen bij Leeuwarden gezien (Vincent Douwes). 04-01. Twee aan de Griene Dyk bij het Sneekermeer (Dick Pruiksma). 05-01. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 gezien (Tim Koster). 07-01. In de binnenstad van Sneek 1 aanwezig (Fedde Welbedacht). 08-01. In De Swetten te Drachten 1 aanwezig (Arno Niehof). 10-01. In de Lekmar bij Terhorne 1 aanwezig (Merel Zweemer en Jeroen Breidenbach). 11-01. In Woudsend 1 gezien (Paulus den Holander). 15-01. In Franeker 1 gezien (Gertjan Hijstek).
IJsduiker 06-01. Bij Drogeham-Westerein en Skiepedrifte 1 aanwezig (Rob Sennema). 10-01. Nog steeds 1 (2ekj) aanwezig bij Skûlenboarch/Schuilenburg (Rudy Fopma).
%%%FOTO7%%%
Foto © Rob Sennema
06-01-2026. De ijsduiker wordt in de winter weinig in het binnenland van Friesland opgemerkt.
IJseend 11-01. Bij de Noordsvaarder op Terschelling 1 aanwezig (Tabor Peters).
IJsvogel 02-01. In Joure bij de Sewei en de Ekers 1 gezien (Liekle Nijholt).
Zwartkop 03-01. Bij de Sanding te Drachten 1 mannetje (Gerrit Leistra).06-01. In Surhuisterveen 1 mannetje (John Hoeksma). 12-01. In Koudum 1 vrouwtje bij de voedertafel (Libbe Zijlstra).
Zwarte roodstaart 02-01. In Beetsterzwaag 1 mannetje (Willem Bosma). 09-01. In Ferwert 1 gezien (Henk Hiemstra).
Tot zover het overzicht tot half januari 2026.
Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Soms komt er helaas naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten.
Nog steeds krijg ik meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief niet ontvangen hebben.
Vanaf 1 september 2025 verschijnt de Nieuwsbrief alleen nog maar op mijn Blog. https://blog.seniorennet.be/frieslandnatuurnieuws/
Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf die men kan downloaden.
Joure, 15 januari 2026
Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer
Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).
Tel. 0513-414788 of Mobiel 06-82754279
|
