Klapekster geringd weer los aan de noordoever bij Rohel.
Vanmorgen vroeg op pad naar de vaste ringplek aan het Tjeukemeer bij Rohel.Het doel was om Koperwieken in de eerste schemering te vangen. Bij aankomst stond er een toch nog vrij krachtige ZZO wind die er meteen voor zorgde dat de netten waarin de vogels gevangen moesten worden behoorlijk beweegden. Het zou een toch nog vrij rustige morgen worden,maar..... de klapper zat hem in het eind van de morgen! Toen ik een voor het gevoel een laatste ronde liep langs de netten zag ik bij het slootje al dat er in net B14 een vrij lichte vogel hing doch kon niet ontwaren wat het nou wel was. Toen ik echter op een 5 tal meters genaderd was begon de vogel enorm te fladderen en TOEN zag ik pas wat het was, met een paar snelle passen was ik bij het net en kon de vogel , een KLAPEKSTER er met 1 beweging uitpakken. Wel oppassen met de vervaarlijke snavel van deze gast, later tijdens het ringen en fotograveren zou ik hier nog enkele fikse pikwonden oplopen. In de Bijlage het ringverslag en enkele fotos van deze speciale gast aan het Tjeukemeer.
Nog steeds zijn er vogels die jongen hebben en ze verzorgen, zo meldde Schouwstra uit Irnsum me dat er op 10 oktober bij hem in de appelboom twee jongen van de Houtduif (Houtdo) zaten die verzorgd werden door de ouders. Ook in Sint Nicolaasga ontdekte Martha Reitsma op 6 oktober een nest met al vrij grote jongen, helaas sneuvelde er op 10 oktober al een van deze jongen en lag dood onder de boom. Zouden dergelijke jongen het nog wel redden is de vraag. Ja dat kan, mits er redelijk wat bladeren aan de nestboom blijven zitten en er vooral geen havik of Sperwer actief is in de buurt. Late nestjongen komen nog wel eens voor.Zo was er in Holwerd aan de kust op 21 november 1965 nog een nest waarvan de jongen gevoerd werden. Mochten er meer late broedgevallen zijn dan hoor ik het graag.
Op 2 oktober belde Yme Waterlander van de Prins Berhardlaan in Joure me op dat hij nog een Kolibrievlinder (of Meekrabvlinder) smiddags had gezien op de plant IJzerhard in zijn tuin. Ook door Mevrouw Groenewoud aan de Eeltsje Halbertsma straat in Joure werd er eentje gezien tussen 3 en 6 oktober in haar tuin. Beide meldingen zijn mijns inziens laat doch door het zonnetje en de wat drogere periode rond die tijd kon het net nog even. Voor meer late meldingen van Kolibrievlinders hou ik me uiteraard aanbevolen.
Vangdagen van 13 t/m 17 oktober 2011 Rohel Tjeukemeer.
Het is al enige dagen geleden doch er is weer volop geringd aan het Tjeukemeer bij Rohel. De eerste Koperwieken verschijnen en de groepjes mezen krijgen steeds meer de overhand, zelfs heb ik al 2 x een groepje Staartmees in de netten gehad. Een Sperwer mannetje wist het net van B7 niet meer te ontwijken en belande met prooi (een ongeringde Vink) in het net! De klauwen van deze kleine snelle jager zijn behoorlijk scherp zodat het oppassen is bij het ringen. Opmerkelijk zijn nog steeds de grote aantallen Rietgorsen die er rond deze dagen gevangen worden al nemen de aantallen nu wel steeds meer af en reageren de vogels niet zo sterk meer op het geluid. In de Bijlag de verslagen van de ringdagen.
In de herfst en wintermaanden komen er heel veel zangers en vogels uit noordelijker streken hier langs op weg naar hun overwintergebieden. Vooral veel lijsterachtigen zoals Koperwiek , Zanglijster en Kramsvogel maar ook de Vink, Keep, Roodborst samen met de grotere soorten zoals Sperwer en Houtsnip. Veel van deze gasten die hier doortrekken en mogelijk zelf overwinteren sneuvelen tegen de vensterruiten. In Skarsterlan, maar ook daarbuiten, krijg ik elk jaar wel rond deze tijd meldingen binnen met tragische afloop. Momenteel zijn de eerste Houtsnippen uit Skandinavie ook al onderweg, langs de kust, o.a. te Harlingen en in plaatsen zoals Leeuwarden en Bolsward zijn de eerste slachtoffers al gemeld. Bij de Vogelopvang van Mevr. van der Veer in Marssum kwamen al een vijftal meldingen binnen van gewonde Houtsnippen. Veel vogels die gewond zijn worden via de Dierenambulance naar een asiel of tijdelijke opvang gebracht. Helaas zijn er ook altijd veel soorten die sneuvelen. Ik de komende tijd ontvang ik graag de meldingen van slachtoffers die tegen vensterruiten sneuvelen. In sommige gevallen zitten er toch nog veel bijzondere gevallen tussen . Zo bleken twee vondsten van Tapuiten in Friesland,BEIDE Groenlandse Tapuiten te zijn. In Oudehaske was op 10 mei(!) 2011 door Anneke Bloemsma er een gevonden en op 3 oktober 2011 in Workum een tweede. Zie eerdere verslagen op deze Blog. Het museum Naturalis in Leiden bevestigde deze vondsten, beide worden in deze belangrijke Nederlandse collectie opgenomen, met dank aan de beide vindsters. Bij heel veel soorten komen vogels komen zeldzame gevallen voor, zo zijn er Koperwieken van de IJslandse vorm, Tjiftjaffen van Russische herkomst etc. Graag ontvang ik dan ook gedurende de herfst ,winter en het voorjaar vogels die sneuvelen tegen vensterruiten voor onderzoek . Ook meldingen van vogels die de klap wel overleven zijn welkom, indien de soort bekend is dan graag ook melden.
RAS project Oeverzwaluw 2011 in wijk Wyldehorne in Joure succesvol!
Het eindverslag van 2011 van het RAS onderzoek aan Oeverzwaluwen rondom Joure is klaar! Veel werk is er weer verzet en de resultaten waren voor de vaste wand in de vogelwijk Wyldehorne in Joure erg positief.Elder waren er helaas in 2011 veel verstoringen bij de kolonies. Ook in de Twigen werd in juni weer een deels geplunderde kolonie aangetroffen, nu duidelijk door een Steenmarter veroorzaakt. Oplossingen worden in het rapport aangegeven om deze predatie , die de laatste jaren sterk opkomt, de kop in te drukken op een wettelijk verantwoorde manier. Het rapport zit in de Bijlage van dit stukje.
Op 4 oktober j.l. kreeg ik email van Welmoed Fearsma uit Workum binnen. Op 3 oktober was er een vreemd vogeltje gevonden bij de achterburen aan de Tademahof. De vogel was tegen vensterruiten gevlogen en opslag dood. Enkele fotos van het dode vogeltje werden bijgesloten. Het bleek om een Tapuit te gaan. Daar ik aan de foto niet kon zien om wat voor ondersoort het ging vroeg ik of ze de vogel wou toezenden omdat ik dan meer bijzondere kenmerken zou kunnen controleren. De volgende dag al kreeg ik het vogeltje via de post binnen.
Uit de gegevens blijkt dat het vrijwel zker om een volwassen Groenlandse Tapuit gaat. De vogel had een uitzonderlijke vleugellengte van 107.5 mm en woog maar liefst 33.9 gram. De vogel was duidelijk op trek en had veel vet, volgens de vetscore lijst van Busse was dit vetscore 4 , score 5 is de hoogste. Duidelijk een trekker dus. De vogel die bij Heidenschap gevonden is door Toon Hoppenbrouwer was beduidend kleiner qua vleugellengte , zie eerdere verslag van . 18 september 2011 in het stukje van; Verkeer maakt slachtoffer in Heidenskip.
Op de trek sneuvelen er wel vaker vogels, het is de moeie waard om soorten die men niet kent of waarvan men vermoed dat het bijzonder is deze te melden. De vondst van Welmoed Fearsma uit Workum wordt naar Naturalis in Leiden gezonden om daar te laten opnemen in de collectie en bevestiging te krijgen dat het inderdaad om deze ondersoort gaat. Ook de vondst van Anneke Bloemsma van een Tapuit op 10 mei 2011 gaat voor onderzoek naar Naturalis in Leiden. In deze tijd (oktober/november) trekken veel zangvogels door , er sneuvelen ook vele. Bijzondere gevallen graag even opgeven zodat dit mogelijk bewaard en onderzocht kan worden voor de wetenschap.
Met de Zwartkop gaat het de laatste jaren erg goed. Waren er in het begin van mijn onderzoek aan het Tjeukemeer maar enkele tientallen per jaar die ik ringde voor het onderzoek, de afgelopen maand september alleen al werden er 218 (!) geringd. Nu moet ik er meteen bijzeggen dat de laatste jaren in de herfstmaanden er wel met geluid gewerkt wordt zodat de aantallen wel daardoor veel hoger zijn. In de jaren 2008t/m 2010 waren de totalen resp. 149-149 en 131 , dit jaar al is er een totaal bereikt van maar liefst 345 Zwartkoppen op de ringplek aan het Tjeukemeer. Zie ook op www.Trektellen.nl onder Rohel Tjeukemeer bij totalen 2011.
Dergelijke hoge aantallen betekend vaak ook dat er een goed broedseizoen is geweest. Dit uit zich dan ook in de vangsten, vele vogels bleken eerste jaars te zijn. Op 1 oktober (zie vorige ringverslagen van de dag) werd er zelfs een Zwartkop mannetje met een Hiddensee Germania ring gevangen. Buitenlandse ringen van Zwartkoppen uit de noordelijke streken vang ik zelden aan het Tjeukemeer. In de afgelopen 26 jaar ving ik er eentje met een Belgische ring. Op 1 oktober had ik een bijzondere ervaring met een Zwartkop mannetje. Daar ik vroeg aanwezig was plaatste ik eerst de geluidsinstalatie en pas daarna de rietnetten. Toen ik met het plaatsen van de rietnetten bezig was in het donker zag ik vanuit mijn ooghoeken in het riet een vogeltje zitten op een 2 tal meters van de geluidsinstalatie vandaan. Daar ik wou zien om wat voor soort het ging zette ik mijn hoofdlamp in die richting, de vogel bleef wonderwel zitten en kon door mij zo uit het riet worden gepakt. Het ging om een ongeringd ekseplaar van een Zwartkop. Ik had nog nooit eerder meegemaakt dat ik deze soort zo maar uit het riet kon pakken. Duidelijk een trekvogel die aangelokt werd door het geluid.
Op 30 september ben ik met enkele vangnetten afgereist naar het Tjeukemeer bij Rohel. Meer om te kijken of de vele Rietgors vogeltjes er nog zijn en ik er enkele ervan kon vangen voor onderzoek. Gelukkig was er nog een groepje en deze reageerden sterk op het geluid zodat ik nog flink wat (25) gevangen heb tussen 6.50 - 11.35 uur. Doch wat ik eigenlijk niet zo een twee drie verwacht had ,er werd ook gepingel (ping-ping-ping-ping ping) in het riet gehoord, dat betekende dat er Baardman vogeltjes aanwezig zijn. Die morgen ving ik er maar liefst zeven. Bij de Baardman heeft alleen het mannetje een gitzwarte baardstreep. De vogel doen wat tropisch aan doch zijn het niet, soms zie je ze ook wel in de wintermaanden nog in het riet rondstruinen op zoek naar zaden. In de herfst schakelen ze vaak over op het eten van zaden , zomers eten ze meer insecten. Bijgaande foto is een prachtig gekleurd mannetje. Verder nog toegevoegd enkele ringverslagen van de afgelopen dagen.
Roodborsttapuit gevangen en geringd aan oever Tjeukemeer.
Het is al weer een tijdje geleden dat ik aan deze Blog heb gewerkt. Doch ik heb niet stil gezeten maar me de laatste weken veel bezig gehouden met het ringonderzoek aan trekvogels aan het Tjeukemeer. Jullie hebben nog vele verslagen te goed en ik zal trachten dit zo snel mogelijk te rapporteren zodat een ieder weer op de hoogte is van wat er zoal gevangen en onderzocht is. Nu naar de Roodborsttapuit.
Op 28 september j.l. was ik in de vroege ochtend weer op de vangplek aanwezig. In de eerste uren was het nogal mistig, pas tegen 8.20 uur trok deze mist op en werd het toch nog zonnig. Deze morgen zou ik veel Rietgors en Zwartkop vangen (zie verslag) en waren de vangsten in het rietnet maar matig meer. Toch trof ik in de onderste baan van het net een vogel aan die ik niet elk jaar vang op deze plek. Een Roodborsttapuit! Bijgaande een foto van dit fraaie vogeltje.
Via Geert Wind uit Workum ontving ik het bericht dat er aan de Feandyk in it Heidenskip een vreemd vogeltje was gevonden door Toon Hoppenbrouwers. De vogel had beide pootjes gebroken en leefde eerst nog, later is ie aan de verwondingen gestorven. Daar het voor de vinder een ongewone soort was is me de vogel toegezonden. Het bleek hier om een Tapuit te gaan. De soort trekt momenteel door op meerdere plekken in de provincie en wordt wel vaker op en langs wegen gezien. Na biometrisch onderzoek kon ik vaststellen dat het om een eerste jaars vogel ging. De schedel was deels ingedeukt en er zaten flinke bloedingen. Het geslacht was niet meer te bepalen.Vleugel 96.0 mm.Staart 57.0 mm. Loopbeen 25.30 mm Gewicht 19.6 gram. Vetscore = 0. Helaas komt het in deze tijd wel vaker voor dat trekvogels sneuvelen in het verkeer. In de vroege ochtenduren als menig automobilist naar zijn werk gaat is het rond die tijd vaak net nog licht aan het worden, de zon komt dan vaak wat later op en dan worden zangvogels actiever. Nachttrekkers die in de ochtenduren een plekje zoeken om even te rusten zijn dan vaak al wat vermoeider zodat ze veel kwetsbaarder zijn. Stellig is deze Tapuit dit ook overkomen met bovengenoemde gevolgen.