|
Binnenkomende vogelmeldingen van correspondenten in 2e helft april 2022.
In de 2e helft van april kwamen veel meldingen binnen, hierbij een greep uit de vele aantekeningen van de correspondenten die bij me binnenkwamen.
16 april. In Joure 1 braamsluiper zingend aan de Vegelinsweg en 1e oranjetip vlinder in tuin (Durk Visser). Te Wijnaldum 1 mannetje zwarte roodstaart (Sjors Bosma, Franeker). In het Stienserbosk is het ijsvogel paar waarschijnlijk verstoord door hut bouwende jeugd (Gerard Mast). In de Venebuurt bij Terwispel 1 nachtegaal zingend bij het klapbruggetje en 1 snor geringd op vaste ringplek daar (Ringgroep Menork W. Bil e.a.).
17 april. Bij de oeverzwaluwkolonie in Joure al 16 oeverzwaluw terug (Bertus Rijpkema). Bij de jachthaven in Jistrum 1 rietzanger gehoord (Rindert Algra). In Aldtsjerk 2 beflijster in tuin (Klaas Vijverda). In Degum 3 huiszwaluw terug bij de nesten. De boerenzwaluwen zijn laat, ook hier nog niet terug (Ton Westendorp). Afgelopen weekend 1 snor en een sprinkhaanzanger gehoord aan de Graverij bij de petgaten te Snikzwaag (Tonny de Jong).
18 april. Bij de Houtwiel te Veenwouden 1 sprinkhaanzanger terug (Rindert Algra). Bij Kornwerderzand 1 braamsluiper zingend (Auke van Eck, Hitzum). In het Van Oordt’s Mersken (Snelle Warren) 1 draaihals gezien (Wender Bil). Bij Rotstergaast 1 purperreiger (Wietse Nijlunsing, Mildam). Bij Burgum tijden fietstocht 1 mannetje wielewaal gezien (Bonne Vierstra). Op het Noorderleech aan de kust veel zingende veldleeuwerik (Gerard Mast, Stiens). In de Westereen 1 zingende braamsluiper (Rindert Algra). In Zuiderburen te Leeuwarden een braamsluiper zingend (Sybout Jaasma).
19 april. Drie huiszwaluw aan de Lange Ekers bij Joure. Op zelfde plek ook een zingende grote lijster. Zeker een 80-tal kemphanen en twee gele kwikstaarten in de Blauwgraslanden bij Akmarijp (Durk Visser). In het Stienzer bosk 1 groene specht en bij de Wide Mar een paartje kleine plevier gezien (Gerard Mast Stiens). Al zeker 10 dagen wordt er geroffel gehoord van twee grote bonte spechten in de tuin te Joure bij Beukerstation. Woon er al 39 jaar en nu voor het eerst twee in de tuin. (Evert den Drijver). In het Leeuwarderbos 1 zingende nachtegaal (Agnita Jaasma). Aan de Langweerder Wielen 1 nachtegaal zingend (Lourens Potijk). In Fermanjebosk te Damwoude 3 mannetjes en 2 vrouwtjes manderijneend (Jan Andries Wagenaar). In Joure op industrieterrein 1 paar visdief terug bij broedplek op daken (Bertus Rijpkema). Langs de Linde bij Wolvega 1 bokje gevonden die in het prikkeldraad hing (Bert Groen, Oldeholtpade).
Foto. © Bert Groen
Bokjes treft men zelden aan als prikkeldraadslachtoffer.
20 april. In de wijk Zuiderburen in Leeuwarden 1 zingende nachtegaal (Sybout Jaasma). Aan de Liemdyk in het Easterskar bij Sint Johannesga 4 (!) raven (Bouke Sienema, Heerenveen). Bij Feike van dijk in Oudehaske vliegt een mannetje zwartkop tegen de ramen. Gelukkig heeft ie de klap overleefd. In Menaam 1 roffelende grote bonte specht op een lichtmast (Oane Baarda). In het Lauwersmeer (Kollumerwaard) 1 draaihals (Jeroen Breidenbach/Merel Zweemer e.a.).
21 april. Aan de Scheen te Joure 1 grasmus gehoord (Tonny de Jong). In Heerenveen aan de Woudsterweg zwom 1 Chileense smient samen met een vrouwtje wilde eend (Wisse Klaren). Stellig een vogel die ontsnapt is uit een particuliere collectie.
Foto © Wisse Klaren
De Chileense smient heeft als oorspronkelijk leefgebied ondiepe meren, moerassen en traag stromende rivieren in de pampa’s van Uruguay, zuidelijk Brazilië, zuidelijk Chili, Vuureiland en de Falkland Eilanden.
Op 18 april is de Chileense smient ook gezien te Heerenveen en op 22 april in Oosterschar door Douwe Dijkstra en Lieuwe van Welie. In Terwispel broedt een koolmees (nu 4 a 5 ei) al voor het 5e achtereenvolgende jaar in een meterkast aan de muur van de boerderij (Sjoerd Wagenaar).
22 april. Bij het Zwemmerpark in de Westereen 1 sprinkhaanzanger zingend (Rindert Algra). Bij Sint Nicolaasga 1 man gele kwikstaart (IJtje Spoelstra-de Schiffart /Wilhelminaoord/St. Nicolaasga). Bij de Groene dijk bij Sneek 1 draaihals (Dick Pruiksma). Van Rita Delger uit Bovensmilde in Drenthe ontving ik een foto van een winterkoning nest wat boven op een boerenzwaluw nest was gebouwd.
Foto © Rita Delger
Winterkoning pikt nest van boerenzwaluw in.
23 april. In de Dûnegeasterpolder bij Doniaga 1 vrouwtje beflijster en een kleine karekiet (Tonny de Jong). In Grou bij de spoorbrug aan het Prinses Margrietkanaal 1 zingende grasmus (Durk Visser). In Burgum een draaihals in de tuin (Andrys en Henny Stienstra).
Foto © Andrys en Henny Stienstra.
De draaihals is vaak op de doortrek op zoek naar mieren in de tuin.
24 april. Vijftien huiszwaluw bij strandje in Skipsleat te Joure (Bertus Rijpkema).
25 april. Meerkoet met 2 jongen te Ballum op Ameland (Janke Nobel). In Luinjeberd bij de begraafplaats 1 gekraagde roodstaart terug bij nestkast (Egbert Veenstra, Drogeham). Te Bantega 1 man beflijster in tuin, samen met een man merel (Anneke en Tiemen Berger). In Balk 1 man beflijster in de tuin bessen etend in de klimop, de vogel werd verjaagd door een mannetje merel die kennelijk zijn broedterritoria verdedigde (Riemer Bosma). In Beetsterzwaag 1 appelvink op de voedertafel (Durk Plantinga). In Rottevalle 1 appelvink gezien (Mevr. Wiersma).
26 april. Groep van zeker 75 kramsvogel opvliegend bij Snikzwaag(Tonny de Jong, Joure). In Eastermar zit al wekenlang een pimpelmees zich te bekijken in een spiegel van de vrachtwagen (Anne Hoekstra). Deze pimpelmees verdedigd zijn territoria en meent een concurrent te zien in de spiegel. De pimpelmees herkent zijn spiegelbeeld niet. Spiegelgevechten komen ook vaak voor bij koolmees, witte kwikstaart en andere soorten. In Joure aan de Iepensteinlaan 1 bonte vliegenvanger (Durk Visser). Top op heden al een 5-tal nachtegaal gehoord bij Leeuwarden (Edvard Mlinar). Veel nachtegalen zijn nog op doortrek. In het Hitzumerbos bij Franeker de koekoek gehoord (Murk de Groot Tzum). In Hardegarijp bij het verzorgingshuis Bennemastate 1 dood mannetje beflijster gevonden (Gerda Schraa). Vandaag vloog de eerste boerenzwaluw in Jonkerslân pas de stal binnen. Wij zitten al weken met smart op de boerenzwaluwen op onze stal in Jonkerslân te wachten. Helaas bleef het daarbij. Sinds een week zien we wel steeds een tweetal boven ons weiland. Wel heb ik ze sinds 3 weken bij ons in de buurt boven andere weilanden zien vliegen, maar niet meer dan 4 stuks (Helleen Achterberg, Jonkerslân). Helaas zijn op veel meer plaatsen nog maar enkele terug in de stallen. De grote hoofdmoot moet nog komen, dat kan zelfs nog tot diep in mei. Daar er de afgelopen tijd veel kou en droogte is geweest zijn er ook nog niet zoveel insecten. Met wat regen en warmte komt dat sneller op gang. Op 2 plaatsen in Joure de braamsluiper gehoord vanmorgen (Durk Visser). Twee beflijster gezien in Rinsumageest (Trienke de Vries). In Burgum een mannetje wielewaal (Jantje Edema). Te Sint Anna Parochie al een paar dagen een groepje van rond de 7 (!) beflijster in de tuin, hiervan zeker 3 mannetjes met helderwitte bef (Anja Miedema). Te Hitzum 1 mannetje beflijster in de tuin. Op 29 april waren er 2, op 30 april 3 en op 1 mei waren ze alle weer vertrokken (Joki Bakkers, Hitzum).
Foto © Joki Bakkers
Mannetjes beflijster hebben een helderwit befje en worden soms enkele dagen achtereen in tuin gezien.
27 april. In Workum een koekoek gehoord (Klaske Opmeer). Jasmijn de Winter (9 jaar!) uit Morra maakt met tablet een filmpje van een witgesterde blauwborst die bij de woning daar tegen de ruiten was gevlogen. De vogel overleefde de klap gelukkig en is later weer weggevlogen. Jasmijn toonde haar filmpje aan haar opa Wim de Haan in Giekerk. Nest met 2 eieren waterhoen in Hallum. Dit is het 2e legsel al, het eerste is verloren gegaan door predatie (Jelle A. de Vries).
28 april. In Boornbergum1 draaihals in de tuin (Rinze Elverdink). In Alde Feanen bij Eernewoude 1 koekoek (Roel Bos). Deze week in de Westereen (Zwaagwesteinde) bij de woning een dode wilde eend (vrouw) gevonden met de kop eraf, het mannetje heeft de hele dag de dodenwacht gehouden (J.W. Lourens). Kennelijk het werk van een steenmarter, deze durven zelfs broedende vogels van hun nest te pakken. Een opvallend bontgekleurde merel man in de tuin te Stiens. De vogel was op 27 april ook al in het Heechhof in Stiens te zien (Gerard Mast).
Foto © Gerard Mast.
Dit mannetje merel valt wel erg op met zijn bonte verenpak. Het gaat in dit geval om Progressive Greyning volgens specialist Hein van Grouw uit Engeland. Ook bij andere soorten komen miskleuren voor (voor boerenzwaluwen zie ook mijn Boerenzwaluw Journaal 2020 blz. 41 – 51). (Wordt U op aanvraag per email toegestuurd).
Hierin opgenomen de meest voorkomende kleurafwijkingen volgens Hein van Grouw; Albinism/ Leucism /Progressive Greyning /Brown/ Dilution-pastel/ Dilution-isabel /Ino-light /Ino -dark en Melanisme
29 april. Bij petgaten gebied te Snikzwaag 1 tuinfluiter en groepje van plm. 100 kemphaan (Tonny de Jong, Joure). In Joure aan de Boeier een nest met 8 eieren van het waterhoen in een gele lis pol aan de waterkant. De volgende dag is het legsel helaas door een ekster geplunderd (Willem de Vries).
30 april. Twee grauwe klauwier in heidestruiken in Bakkeveenster duinen (Rindert Algra).
Meldingen van de 1e helft van mei worden opgenomen in volgende Nieuwsbrief. Helaas heb ik niet alle binnenkomende meldingen kunnen opnemen, dit is slechts een deel van de binnen gekomen meldingen.
Enkele bijzondere terugmeldingen van geringde en gevonden vogels.
Veel vogelsoorten sneuvelen op de voor en najaarstrek tegen vensterruiten en in het verkeer. Ik krijg altijd veel meldingen binnen van al mijn correspondenten. Op allerlei plekken worden slachtoffers gemeld, vaak tijdens veldtochtjes in de natuur of rondom huis of erf. Soms zijn het vogels uit de omgeving, doch ook maar al te vaak komen ze van ver en zijn ze oververmoeid tijdens hun zwerf en trektocht gesneuveld. Hieronder enkele recente meldingen van gevonden vogels met ringen uit het archief. Mocht U tijdens de voorjaarstrek ook opmerkelijke vondsten hebben gedaan dan horen we het graag, ook van niet geringde vogels waarvan men twijfelt over de soort. Vaak is een foto van het slachtoffer (ring of kleurring) snel gemaakt en kan er snel uitslag verkregen worden.
Merel.
SFH. A…844634. Geringd als eerste jaars merel mannetje op10 september 2021 te Kirkkotie, Uusimaa in Finland. Op 6 november 2021 dood gemeld door H. Stobbe en P. Metselaar. De merel vloog met een klap tegen vensterruiten in de Triemen en was op slag dood. Slechts 57 dagen geleden geringd tijdens de wegtrek in Finland en op 1385 km van de ringplek in de Triemen tegen vensterruiten aan zijn einde gekomen.
Merels uit noordelijker landen komen in najaar hier ook overwinteren of treken nog door.
Zeekoet.
GBT Y…07890. Geringd op 2 juli 2020 als nestjong in Engeland bij Helmsdale. Niet vers dood gevonden op 9 februari 2022 op een buitendijks strandje bij Koehoal door Gerard Westerhuis uit Sint Anna Parochie. De vogel heeft de ring 587 dagen gedragen en is op 789 km van de ringplek gevonden. Ringvondsten van zeekoeten komen maar weinig voor.
Grauwe gans.
DKC…3902658. Geringd op 8 juni 2013 als vrouw na tweede kalenderjaar door Jesper Brinkmann Nielsen bij Ballerup in Denemarken. Niet vers dood gevonden (zeker 2 weken dood) op 7 maart 2022 aan het Tjeukemeer op Ringstation Rohel door Jan de Jong uit Joure tijdens schoonmaken oeverzone. Afstand tot ringplaats is 530 km. De vogel heeft de ring 3194 dagen gedragen en is zeker ouder dan 10 jaar. Vogel werd op 28 april 2014 nog gezien bij Smørmosen, Herlev, Region Hovedstaden in Denemarken, vlakbij de plek (op 2,5 km) waar de vogel geringd is.
Kerkuil
NLA. 5573382. Geringd op 19 juni 2019 als nestjong (vrouw) uit een nest met 4 jongen in Lippenhuizen door kerkuil onderzoeker Johan de Jong (Beetsterzwaag). De vogel werd op 8 januari 2022 vers dood gevonden als verkeersslachtoffer in Jubbega aan de Schoterlandseweg dor Cobi Hiemstra uit Jubbega. De kerkuil had de ring 934 dagen gedragen en werd op bijna 5 km van de plek waar zij was geboren helaas dood gevonden. Veel kerkuilen komen om in het verkeer zo blijkt uit de vele terugmeldingen in ons archief zitten.
Kokmeeuw.
NLA. …2516720. Geringd als nestjong op 7 juni 2019 door Jan de Jong op het Konijneneiland in het Tjeukemeer (Tsjûkepolle). Van deze kokmeeuw werd op 5 januari 2021 (in de winter) in Spanje de pootring na 578 dagen afgelezen met een verrekijker te Montearagón, Toledo op ruim 1643 km van de ringplek.
Veel kokmeeuwen blijven in zachte winters wat in de omgeving rondzwerven. Enkelingen trekken echter veel verder weg.
NLA. …3645594. Geringd als nestjong op 8 juni 2007 door Eelke Haagsma op het eiland Tsjûkepolle in het Tjeukemeer. Op 16 januari 2021 is van deze kokmeeuw het ringnummer afgelezen met een kijker te Cardiff in Engeland op ruim 635 km van de ringplek. De vogel was toen al 13 jaar, 7 maanden en 8 dagen oud.
De vogel werd 5 dagen eerder ook al in de omgeving van Cardiff gecontroleerd. Het aflezen van ringnummers en kleurringen is door de grote verbeteringen van kijkers en fototoestellen in heel veel landen een vrijetijdsbesteding.
Ooievaar.
NLA. ……885. Geringd als nestjong op 10 juli 1988 in ooievaarsdorp Liesveld, Groot-Ammers (Zuid-Holland) door A. Enters. Op 19 maart 2021 nabij Heerenveen door Jan Oord uit Mildam het ringnummer afgelezen met kijker. Vogel stond daar op een afgezaagde boom! Vogel heeft ring 11940 dagen (32 jaar, 8 maanden en 10 dagen) gedragen en is daarmee een van de oudste ooievaars in ons land. Zeker een van de oudste die in Friesland is gezien.
De oudste ooievaar in ons land werd 39,6 (bijna 40) jaar oud (Vogeltrekstation Wageningen).
Foto © Marco Hasselaar.
Ooievaars kunnen zeer hoge leeftijden bereiken.
Rietzanger
ESS…032945. Geringd als eerste jaars rietzanger op 8 augustus 2021 in Laguna de Gallocanta Tornos, Teruel in Spanje door Spaanse vogelringgroep (Grupo Aragón de Anillamiento). Op 13 april 2022 op Ringstation Rohel aan het Tjeukemeer door aspirant ringer Gerard Westerhuis (in opleiding) gecontroleerd en weer losgelaten. De vogel heeft de ring 248 dagen gedragen en was in Rohel op 1439 km van de ringplek (Vogeltrekstation Wageningen).
Deze rietzanger is op de najaarstrek naar het overwintergebied in Afrika geringd in Spanje en was in april op de terugtocht naar zijn broedgebied, welke mogelijk nog noordelijker ligt. Veel rietzangers trekken in juli- augustus weg en door aan het Tjeukemeer en keren vanaf half april tot diep in mei terug.
NLA. BH…91175. Geringd als eerste jaars op Ringstation Rohel aan het Tjeukemeer op 24 juni 2019. Gecontroleerd door Spaanse vogelringer op 25 augustus 2021 te Villarquemado in Spanje. Ring 793 dagen gedragen en terug gemeld op 1478 km van de ringplek. Dit is de verste afstand van een rietzanger die op Ringstation Rohel is geringd in periode (1985-2022). Helaas is er nog nooit 1 rietzanger uit het overwintergebied in Afrika van de in Rohel geringde rietzangers terug gemeld.
Tot zover deze opgave van geringde en gevonden vogels. Heeft U ook een ring gevonden meldt het ons dan.
Het avontuur van Popke de Protter.
Ontvangen van Sibbele Witteveen uit Oosterzee en door mij overgezet vanuit het Fries naar het Nederlands. Als reactie op het verhaal van de spreeuw in de kachel in de vorige nieuwsbrief. Een verhaal uit 1980 dat ook echt gebeurd is. Uit de natuurgroep “De natuerswalkers út Eastersee” met onder anderen Douwe Kootstra als bestuurslid. In het krantje nr. 7 van de 5e jaargang is beschreven wat er bij Sibbele Witteveen thuis gebeurde.
De koude winter is voorbij. Alle sneeuw en ijs is gedooid. Het gras begint al wat groener te worden en aan de bomen komen alweer dikke knoppen. “Popke” de Protter (spreeuw) heeft de winter doorgebracht in Frankrijk. Hij vliegt nu met nog een paar andere spreeuwen over België en Zuid-Nederland naar het noorden. Dan komt hij bij een mooi dorpje aan een groot meer in Friesland. Hij gaat in het topje van een hoge berkenboom zitten en kijkt eens om hem heen. Ja, hier is hij weer terug op zijn plekje in Oosterzee. Hier bij deze woning zal hij de zomer doorbrengen net als alle andere voorgaande jaren.
Hij zoekt een plekje waar het nest gemaakt kan worden doch dat valt niet mee. Vorig jaar was dat gemakkelijk, toen kon hij nog wel een gaatje tussen en onder de oude dakpannen vinden. Maar nu liggen er allemaal nieuwe pannen op het dak en op die plekken waar nog wel ruimte was waren andere spreeuwen hem al voor. Hij vliegt van het ene naar de andere plek doch het wil niet slagen. Dan ziet hij een nestkastje hangen, maar daar kan hij niet inkomen, hij is te dik. Hij wordt moedeloos van het zoeken en gaat boven op de naald van het dak zitten te rusten.
Opeens ziet “Popke” een gaatje en kruipt daarin. Hij komt in een lange donkere gang waar het wat branderig ruikt. Hij kruipt verder. Eerst is hij blij. Hij denkt dat hij een mooi plekje heeft gevonden voor zijn nest. Maar er komt geen einde aan die lange tunnel. Hij wordt bang en wil terugvliegen, maar daar is de gang te nauw voor. Hij fladdert weer verder. Ineens komt hij in een grote ruimte waar het ook wat lichter is. Hij gaat op dat licht af doch stoot zijn hoofd en valt naar beneden. Hij begint te piepen en wil naar buiten toe, doch is zo over zijn toeren dat hij het pad terug niet kan vinden.Hij weet niet meer wat hij doen moet, hoe komt hij hier weer weg?
© Illustratie; Henk de Nie
De spreeuw fladderend voor het raam en het kacheldeurtje staat open!
Het wordt nog lichter om hem heen. (Kachel deurtje gaat open). Door een opening komt hij in een heel grote ruimte. Hij ziet de bomen en de blauwe lucht en wil daar heen vliegen maar botst weer tegen wat hards aan en valt op de grond. Hij wordt vastgepakt en meegenomen naar buiten. Daar wordt “Popke” losgelaten en blij vliegt hij naar het topje van de berkenboom om bij te komen van de schrik.
Jullie hebben het al in de gaten wat er met “Popke” (de spreeuw) gebeurd is.
In de kamer waren ook een paar jonge jongens erg bang. Arjen en Ysbrand waren in de kamer aan het spelen. Ze hoorden ineens wat ritselen in de schoorsteen. Ze zeiden tegen elkaar; ”Swarte Piet”? Ze riepen vader en moeder erbij, die begrepen eerst ook niet wat er aan de hand was. Die deden het deurtje van de kachel open en daar vloog wat naar buiten. Arjen en Ysbrand stonden te huilen maar “Popke” de spreeuw was weer vrij!
Tot zover het verhaal van “Popke de Protter” wat in deze tijd zomaar zou passen in een educatief voorlees stukje voor het slapen gaan van de jongste kleuters.
Tot zover het vogelnieuws in de Nieuwsbrief 14 deze keer. Mocht U iets hebben voor de volgende Nieuwsbrief dan hoor ik het graag. Fotos mogen toegevoegd worden. Meldingen graag toezenden met naam en woonplaats.
Opgemaakt; 7 mei 2022
Jan de Jong
E.A. Borgerstraat 66
8501 NG Joure.
Tel. 0513-414788
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (sinds 1977).
|
