In bloed- en urinestalen van 212 kinderen die deelnamen aan de zogeheten 3xG-studie, die sinds 2010 loopt in drie Kempense gemeenten, zagen onderzoekers opvallend meer vervuilende stoffen.
51 procent van de kinderen had een hoeveelheid pyrethroïde pesticiden in het lichaam die bij langdurige blootstelling gezondheidsrisico’s oplevert. Dat is een hoger percentage dan in Vlaamse en Europese studies gezien wordt. In mindere mate is er ook sprake van te veel glyfosaat. Een kwart had ook te veel arseen in het lijf en 7 procent had te hoge PFAS-waarden.
De pesticiden worden gebruikt in de maïs- en aardappelteelt, maar komen ook voor als insectenverdelger in huis, in de tuin, of als vlooienmiddel bij huisdieren. Arseen zit van nature in de Kempense bodem, maar komt er ook voor door historische vervuiling. Het komt ook in rijst voor.
‘Strenger pesticidebeleid is geen optie, maar een must’Michelle Laeremans Vito
‘Reden tot paniek is niet nodig, er is geen acuut risico’, zegt onderzoeker Michelle Laeremans van het Vlaams Instituut voor Technologisch onderzoek (Vito). ‘De effecten zijn er bij levenslange blootstelling. Bij kinderen is er de kans om de blootstelling te verminderen.’
Ze geeft enkele tips: ‘Zoek naar alternatieve middelen zonder pyrethroïden, was en schil groenten en fruit voor gebruik, en was je handen nadat je in de tuin gewerkt of gespeeld hebt. Arseen kun je verwijderen door rijst te wassen voor je hem kookt. Laat putwater testen als je er de moestuin mee besproeit.’
Laeremans benadrukt wel dat hogere waarden vaak voorkomen als specifieke middelen de dagen voordien werden gebruikt. Een verband leggen tussen te hoge waardes en concrete ziektebeelden is nog niet mogelijk, klinkt het nog. Het Vito concludeert wel dat een strenger pesticidebeleid ‘geen optie, maar een must is’.
Ook Bond Beter Leefmilieu wil betere maatregelen. ‘De focus moet liggen op het voorkomen van het pesticidegebruik, niet op gemorrel in de marge zoals het verbeteren van spuitapparatuur. Die tijd is voorbij. Duitsland verbiedt vanaf eind 2023 glyfosaat. Dat moet ook hier gebeuren’, zegt beleidsmedewerker Heleen De Smet.
